انجمن نقد ادبی ایران دو فصلنامه روایت شناسی 2588-6495 10 19 2026 04 21 Neuronarratology; A practical approach for the analysis of dramatic literature works روایت‌شناسی عصب‌شناختی؛ رویکردی کاربردی برای تحلیل آثار ادبیات نمایشی 119 82 211482 10.22034/jlc.2024.468923.1661 FA نوید ترابی کارشناسی ارشد ادبیات نمایشی، دانشکدۀ هنر، دانشگاه بین‌المللی سوره، تهران، ایران. 0009-0002-6736-0572 رامتین شهبازی قارلقی استادیار گروه سینما، دانشکدۀ هنر، دانشگاه بین‌المللی سوره، تهران، ایران. 0000-0002-6543-1747 Journal Article 2024 07 21 Neuronarratology is one of the new branches of narratology that was formed based on neuroscience. Neuronarratology is largely related to cognitive narratology and establishes a theory in which human language, cognition, and perception are linked with the embodied experience of movement and spatial orientation. The embodied experience of space, movement, and nervous excitation are important topics in the field of neuronarratology and through them, literary texts can be analyzed. In this research, the elements of neuronarratology have been presented and explained, as well as the analysis of the play Blue Orange by Joe Penhal from the perspective of neuronarratolog. The research method in this paper is descriptive <span dir="RTL" lang="FA">ـ</span> analytical. The data in this research is analyzed using the content analysis approach and library and document analysis tools and according to domestic and foreign books, articles, and theses. From the results obtained in this research, we can mention the analysis of mental and perceptual structures, mental visualizations, the reaction of different parts of the brain from the impact of narratives, and the relationship between the body and mind in the Blue Orange play. This research shows how narratives affect memory, nerves, and perception. Also, by examining the neurological basis of narrative comprehension, it was found that both the creation and reception of narratives are deeply rooted in the structure and function of the brain, and the mechanisms of these processes have been investigated in this research. <span dir="RTL" lang="AR-SA">روایت‏شناسی عصب‏شناختی یکی از شاخه‏های جدید روایت‏شناسی است که بر پایۀ علوم عصب‏شناسی شکل گرفته است. روایت‏شناسی عصب‏شناختی تا حد زیادی با روایت‏شناسی شناختی مرتبط است و نظریه‏ای را بنیان می‏نهد که در آن زبان و شناخت و ادراک انسان با تجربۀ مجسم از حرکت و جهت‏یابی فضایی پیوند دارد. تجربۀ مجسم از فضا، جنبش و برانگیختگی عصبی بن‏مایه‏های مهمی در زمینۀ روایت‏شناسی عصب‏شناختی هستند و از طریق آن‌ها می‏توان متون ادبی را مورد تحلیل قرار داد. در این تحقیق به ارائه و تشریح عناصر روایت‏شناسی عصب‏شناختی و همچنین بررسی و تحلیل نمایشنامۀ آبی نارنجی اثر جو پنهال از منظر روایت‏شناسی عصب‏شناختی پرداخته شده است. روش پژوهش در این تحقیق به صورت توصیفی</span><span dir="RTL" lang="AR-SA"> </span><span dir="RTL" lang="AR-SA">ـ</span><span dir="RTL" lang="AR-SA"> </span><span dir="RTL" lang="AR-SA">تحلیلی بوده و داده‏ها در این پژوهش با استفاده از رویکرد تحلیل محتوا و با استفاده از ابزارهای کتابخانه‏ و سندکاوی و طبق کتب، مقالات و پایان‏نامه‏های داخلی و خارجی مورد بررسی قرار گرفته‏اند. از نتایج به‌دست آمده از این تحقیق می</span><span dir="RTL" lang="AR-SA">‏</span><span dir="RTL" lang="AR-SA">توان به تحلیل ساختارهای ذهنی و ادراکی، تجسم</span><span dir="RTL" lang="AR-SA">‏</span><span dir="RTL" lang="AR-SA">های ذهنی، واکنش بخش</span><span dir="RTL" lang="AR-SA">‏</span><span dir="RTL" lang="AR-SA">های مختلف مغز تحت تأثیر روایت‏ها و همچنین رابطۀ بین بدن و روان در نمایشنامۀ آبی نارنجی اشاره کرد. نتایج این تحقیق نشان می‌دهند که چگونه روایت‏ها بر حافظه، اعصاب و ادراک تأثیر می‌گذارند. همچنین با بررسی زیربنای عصب‌شناختی درک روایت، دریافته شد که هم خَلق و هم دریافت روایت‏ها عمیقاً در ساختار و عملکرد مغز ریشه دارند و سازکار این فرایندها در این تحقیق بررسی شده است.</span> https://www.narratologyjournal.ir/article_211482_8dbe05b6bfc66621d6cee25eb9e1b894.pdf