انجمن نقد ادبی ایران دو فصلنامه روایت شناسی 2588-6495 10 19 2026 04 21 Representation of war in the "concrete totality" of the novel (A reflection on the realism of three prominent novels of war in the 1960s) بازنمایی جنگ در «کلیت انضمامی» رمان (تأملی در رئالیسمِ سه رمان شاخص جنگ در دهۀ شصت) 498 459 213220 10.22034/jlc.2025.491479.1693 FA فواد مولودی دانشیار زبان و ادبیات فارسی، گروه مطالعات ادبی، پژوهشکدۀ تحقیق و توسعۀ علوم انسانی (سازمان سمت)، تهران، ایران 0000-0002-0186-3727 Journal Article 2024 11 30 The present article is a sociological analysis of three novels of the war imposed in the 1980s: scorched earth by Ahmad Mahmoud (1982), Winter 62 by Ismail Fasih (1987), and In the Flames of Water by Seyed Morteza Mardiha (1989). The fundamental concept in this article is "totality"."Totality" is a central concept in the Lukacsian tradition (a sociology of the novel that focuses on form); Because one of the main problems of the sociology of the novel in the 20th century is to understand how to represent the social construction and its ideological forms in the "concrete totality" of the novel. Based on this, in this article, we have shown that the three mentioned novels are almost realistic novels that aim to represent "the totality of war". We have found out how the forms and social forces in the great event of "imposed war" have become "narrative representation" in the concrete totality of these novels and how the dialectic of "detail based on the misfortune of war/totality based on the transcendence of the necessity of defending the homeland" was in them. The form of these novels has been a synthesis for the essentialism of two idea-oriented and detail-oriented groups: the unfortunate and catastrophic components of war, although they are not denied and are represented in the most naked way possible, but remain at the level of their "detail"; And from their combination and connection and relationship with the "transcendental pillar" of the necessity of defending the homeland and cause, a whole emerges that is beyond the parts and does not conflict with war for the purpose of self-defense. مقالۀ حاضر، تحلیلی جامعه‌شناختی بر سه رمان شاخص جنگ تحمیلی در دهۀ 1360 است: زمین سوخته از احمد محمود (1361)، زمستان 62 از اسماعیل فصیح (1366)، و در شعله‌های آب از سید مرتضی مردیها (1368). مفهوم بنیادی و اساسی در این مقاله «کلیت» است. «کلیت» در سنت لوکاچی (جامعه‌شناسی رمان که متمرکز بر فرم است) مفهومی مرکزی است، چراکه یکی از مسائل اصلی جامعه‌شناسی رمان در قرن بیستم، فهم چگونگیِ بازنماییِ ساخت اجتماعی و فرم‌های اندیشگانی آن در «کلیت انضمامی» رمان است. در متن‌پژوهی کل‌نگر و تطبیقی مقالۀ حاضر، نشان داده شده است که سه رمان مذکور، رمان‌هایی تقریباً رئالیستی هستند که سودای بازنمایی «کلیت جنگ» را داشته‌اند. معلوم شده است که اشکال و نیروگذاری‌های اجتماعی در واقعۀ بزرگ «جنگ تحمیلی» چگونه در کلیت انضمامی این رمان‌ها «بازنماییِ روایی» شده‌اند و دیالکتیک «جزئیتِ مبتنی بر ناگواری جنگ/ کلیتِ مبتنی بر استعلایِ ضرورت دفاع از میهن» در آن‌ها چگونه بوده است. فرم این رمان‌ها، سنتزی برای ذات‌گرایی دو گروه ایده‌محور و جزئیت‌محور بوده است: اجزای ناگوار و فاجعه‌گون جنگ، هر چند که انکار نمی‌شوند و به عریان‌ترین شکل ممکن بازنمایی می‌شوند، اما در سطح «جزئیت» خود می‌مانند؛ و از ترکیب و پیوند و نسبت آن‌ها با «رکن استعلاییِ» ضرورت دفاع از میهن و آرمان، کلیتی پدیدار می‌شود که فراتر از اجزاست و با جنگ به‌منظور از دفاع از خود، منافاتی ندارد. این «کلیت» هیچ یک از اجزا را نادیده نمی‌گیرد یا انکار نمی‌کند.

https://www.narratologyjournal.ir/article_213220_1f915cb9444e4dd207baa16c96f9a54b.pdf