انجمن نقد ادبی ایران دو فصلنامه روایت شناسی 2588-6495 10 20 2026 09 23 Analysis of Interactions of narrative elements in Marzbannameh with a Focus on David Herman's Narrative Network Theory تحلیل روابط بین روایی در مرزبان نامه با تمرکز بر نظریه شبکه های روایت دیوید هرمن 521 483 222954 10.22034/jlc.2025.509498.1715 FA شهریار شهرکی دانش‌آموختۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی، زاهدان، ایران (نویسندۀ مسئول). 0009-0009-5928-6991 صغری مرادیان دانش‌آموختۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی، بجنورد، ایران. 0000-0001-2345-6789 سارا نظامدوست دانش‌آموختۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی، زاهدان، ایران. 0009-0003-6927-9732 Journal Article 2025 03 01 Persian narrative literature, with its complex structures and profound concepts, provides a rich platform for narratological analyses. Among these, Marzbannameh, as a prominent work, creates extensive semantic connections through multilayered tales and diverse characters. This research, using David Herman's Narrative Network Theory, examines the relationships between characters, events, times, and places in the first chapter of this work. Herman's theory is based on the principle that narratives are not only composed of independent elements, but these elements are connected through a network of semantic relationships, and these connections play a significant role in understanding the messages of the story.<br><br>In this study, two tales, "Hanbuy with Zahhak" and "Kharreh-Namah and Bahram Gur," have been analyzed as prominent examples. The results show that in the tale of "Hanbuy with Zahhak," the moral choice of the main character to save his brother forms a network of emotional, familial, and power relationships that also affect the behavior of the character Zahhak. In the tale of "Kharreh-Namah and Bahram Gur," the interaction between the king and the peasant represents the impact of individual behavior on society and the role of justice in governance. Also, the study of temporal and spatial relationships showed that the nonlinear structure of the narrative, by embedding sub-narratives within the main narrative, creates a network of multilayered meanings. ادبیات روایی فارسی با ساختارهای پیچیده و مفاهیم عمیق خود، بستری غنی برای تحلیل‌های روایت‌شناختی فراهم می‌آورد. در این میان، مرزبان‌نامه به‌عنوان اثری برجسته، از طریق حکایات چندلایه و شخصیت‌های متنوع، ارتباطات معنایی گسترده‌ای را ایجاد می‌کند. این پژوهش با استفاده از نظریه شبکه‌های روایت دیوید هرمن، به بررسی روابط میان شخصیت‌ها، رویدادها، زمان‌ها و مکان‌ها در باب اول این اثر می‌پردازد. نظریه هرمن بر این اصل استوار است که روایت‌ها نه تنها از عناصر مستقل تشکیل می‌شوند، بلکه این عناصر از طریق شبکه‌ای از روابط معنایی به هم متصل‌اند و این ارتباطات نقش مهمی در درک پیام‌های داستان دارند.در این مطالعه، دو حکایت «هنبوی با ضحاک» و «خره‌نماه و بهرام گور» به‌عنوان نمونه‌های بارز تحلیل شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که در حکایت «هنبوی با ضحاک»، انتخاب اخلاقی شخصیت اصلی برای نجات برادرش، شبکه‌ای از روابط عاطفی، خانوادگی و قدرت را شکل می‌دهد که بر رفتار شخصیت ضحاک نیز تأثیرگذار است. در حکایت «خره‌نماه و بهرام گور»، تعامل میان پادشاه و دهقان، نمایانگر تأثیر رفتار فردی بر جامعه و نقش عدالت در حکمرانی است. همچنین، بررسی روابط زمانی و مکانی نشان داد که ساختار غیرخطی روایت، با گنجاندن حکایات فرعی در دل روایت اصلی، شبکه‌ای از معانی چندلایه را ایجاد می‌کند.در نهایت، این پژوهش با تکیه بر چارچوب نظری هرمن، نشان می‌دهد که چگونه روابط میان شخصیت‌ها، مکان‌ها و مفاهیم اخلاقی در «مرزبان‌نامه»، ساختاری پویا و معنادار ایجاد می‌کند که درک عمیق‌تری از پیام‌های داستان و ساختار کلی روایت را امکان‌پذیر می‌سازد. https://www.narratologyjournal.ir/article_222954_638f1b44b9a8bbf54f9a3f795c00ccdc.pdf