Journal of Literary Criticism

Journal of Literary Criticism

Narrative and History: The Evaluation of the Methods of Histography in Bayhaqi, Tabari, and Bal'ami's Histories

Document Type : Original Article

Authors
1 Persian language and literature department.pnu un.iran
2 M.A.persian language and literature
Abstract
Abstract
Bal'ami's history and Bayhaqi's history are among the masterpieces of the early histography and examples of smooth and intermediate texts of the Iranian prose literature. There have been several studies on the two pieces; however, few comparative studies of them could be found in the literature. This study, thus, aims to show the attitude, method, and features of histography in Bayhaqi, Tabari, and Bal'ami's histories focusing on the similarities and differences. The comparison of the two works can shed light on the quality and changing process of writing history. The results suggest that Bayhaqi's history tries to analyze and explain the events besides mere narration. His method stands among the analytic histography. But Bal'ami, in his translation, only chooses the reliable narratives from Tabari, because he believes that the repetition of reports on an event does not mean its validity. Bal'ami focuses on rationality as a criterion in such reports. Bal'ami and Bayhaqi consider history different from superstition and focus on the realities which are reported by credible narrators. Some of the other features of Bal'ami's histography is to analyze and find the causes through his narration, thus, this histography is different from that of the Tabari. Bayhaqi believes that the aim of history is to learn a lesson. Tabari, also, believes in learning from history and pursues religious goals in his history writing as well. But Bal'ami is influenced by political and nationalist motivations. People and society play a more dominant role in Tabari's (and Bal'ami) histories in comparison with Bayhaqi's.
 




 
Keywords

-      آذرمینا، محمدتقی (1377). تطور زبان متون تاریخی از ترجمۀ تاریخ طبری تا تاریخ جهانگشا. رسالۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی. دانشگاه تهران.
-      ـــــــــــــــ (1382). «مقایسۀ بهره­گیری از آیات قرآنی در تاریخ بلعمی، تاریخ بیهقی و تاریخ جهانگشا». خلاصۀ مقاله­های نخستین همایش قرآن و ادب فارسی در سبک خراسانی و بینابین. دانشگاه اراک.
-      آیینه­وند، صادق (1369). «مکتب تاریخ­نگاری طبری». ویراستار محمد قاسم­زاده. یادنامۀ طبری. تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مرکز تحقیقات علمی کشور، وزارت فرهنگ و آموزش عالی. صص 337-354.
-      ابن­خلدون، عبدالرحمن (1366). مقدمۀ ابن­خلدون. ج1. ترجمۀ محمدپروین گنابادی. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
-      ابوالحسنی، جواد (1381). «بیهقی و تاریخ». کتاب ماه تاریخ و جغرافیا. ش 65. صص 39-44.
-      احمدی ­علی­آبادی، کاوه (1387). «از افسانه­ و اسطوره­ تا تاریخ­نگاری­ ایرانیان». روزنامۀ اعتماد ملی. به ­نقل­ از پایگاه ­اینترنتی آفتاب www.aftabir.com.
-      استنفورد، مایکل (1384). درآمدی­ بر تاریخ­پژوهی. ترجمۀ مسعود صادقی. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه­ها (سمت)، مرکز تحقیق ­و توسعۀ علوم ­انسانی، دانشگاه ­امام ­صادق(ع)، معاونت ­پژوهشی.
-      اسلامی ندوشن، محمدعلی (1386). «جهان­بینی ابوالفضل بیهقی». به کوشش محمدجعفر یاحقی. یادنامۀ ابوالفضل بیهقی. مشهد، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد. صص 33-58.
-      امیرقاسمی، مینو (1369). «اسطوره در تاریخ». ویراستار محمد قاسم­زاده. یادنامۀ طبری. تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مرکز تحقیقات علمی کشور، وزارت فرهنگ و آموزش عالی. صص355-362.
-      بلوکباشی، علی (1369). «دورۀ اساطیری ایران در تاریخ طبری». ویراستارمحمد قاسم­زاده. یادنامۀ طبری. تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مرکز تحقیقات علمی کشور، وزارت فرهنگ و آموزش عالی. صص 363-384.
-      بینش، تقی (1386). «روش علمی در کتاب بیهقی». به کوشش محمدجعفر یاحقی. یادنامۀ ابوالفضل بیهقی. مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد. صص 95-102.
-      بیهقی، ابوالفضل (1388). تاریخ بیهقی. ج 1 و 2. مقدمه و تصحیح محمدجعفر یاحقی و مهدی سیدی. تهران: سخن.
-      جمشیدی، محمدحسن (1397). روایتگری ایدئولوژیک در تاریخ­نگاری دوران سامانی و غزنوی. رسالۀ دکتری رشتۀ زبان و ادبیات فارسی. تهران. دانشکدۀ علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس.
-      خلخالی، نادر (1378). بررسی جنبه­های روایی و داستانی در تاریخ بیهقی. پایان­نامۀ کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی. دانشگاه شهید چمران اهواز.
-      دادخواه تهرانی، مهدی (1383). تحلیل زبان روایت در تاریخ بیهقی. پایان­نامۀ کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی. دانشگاه یزد.
-      دامادی، سیدمحمد (1369). «مدخلی بر احوال و آثار طبری». ویراستار محمد قاسم­زاده. یادنامۀ طبری. تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مرکز تحقیقات علمی کشور، وزارت فرهنگ و آموزش عالی. صص83-101.
-      ریکور، پل (1377). نوشتار به­مثابۀ مسئله­ای پیش روی نقد ادبی و هرمونتیک فلسفی در هرمونتیک مدرن. ترجمۀ­ بابک احمدی و همکاران. تهران: نشر مرکز.
-      سلدن، رامان (1372). راهنمای نظریۀ ادبی معاصر . ترجمۀ عباس مخبر. تهران: طرح نو.
-      سهراب­نژاد، علی حسن و عبدالصمد (1393). «بررسی تطبیقی اصول روایت در تاریخ بیهقی و تاریخ بلعمی». کهن نامۀ ادب پارسی. د 5. ش 4 (پیاپی 14). صص 99-122.
-      شهابی، علی­اکبر (1351). «خاندان بلعمیان». یغما.ش 8.
-   طبری، محمد بن جریر (1386). تاریخ بلعمی. ترجمۀ ابوعلی بلعمی. به تصحیح
ملک­الشعرای بهار و محمد پروین گنابادی. تهران: هرمس.
-      ـــــــــــــــ (1380). تاریخ­نامۀ طبری. گردانیدۀ منسوب به بلعمی. 5 ج. به تصحیح و تحشیۀ محمد روشن. تهران: سروش.
-      محاطی، سیداحمد (1382). سنجش محتوایی تاریخ بیهقی و تاریخ جهانگشای جوینی. پایان­نامۀ کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
-      مرشدلو، جواد (1388). «تاریخ­نامۀ بلعمی و تاریخ طبری». کتاب ماه تاریخ و جغرافیا. ش 133. صص55-60.
-      موسوی، سیدجمال (1389). «تأثیر تاریخ­نگاری ایرانی بر تاریخ­نگاری اسلامی». پژوهشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی جهاد دانشگاهی. به نقل از پایگاه اینترنتی راسخون www.rasekhoon.net.
-      میلانی، عباس (1382). «تاریخ در تاریخ بیهقی». ایران­شناسی. ش 5. صص702-721.
-      نجومیان، امیرعلی (1396). «تاریخ، زبان و روایت». خردنامه. س 7. ش 18. صص 59-82.
-      والدمن، مریلین رابینسون (1375). زمانه، زندگی و کارنامۀ بیهقی. ترجمۀ منصوره اتحادیه (نظام مافی). تهران: نشر تاریخ ایران.
-      وریج کاظمی، عباس (1383). «جامعه شناسی تاریخی: روایت، تاریخ و جامعه­شناسی». پژوهشنامۀ علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه مازندران. س 4.  ش 14. صص161-177.
-      یوسفی، هادی (1381). بررسی تطبیقی تاریخ بیهقی و تاریخ جهانگشای جوینی از دیدگاه ادبی. پایان­نامۀ کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی. دانشگاه شیراز.
-       Daneshname .roshd.ir.1395.
Volume 2, Issue 4
March 2019
Pages 113-79

  • Receive Date 02 December 2018
  • Revise Date 26 May 2019
  • Accept Date 02 June 2019