دو فصلنامه روایت شناسی

دو فصلنامه روایت شناسی

واکاوی برنامه روایی و ارائه الگوی کنشی در محله گمشده اثر پاتریک مودیانو

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد ادبیات فرانسه، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری ادبیات فرانسه، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
10.22034/jlc.2022.349564.1488
چکیده
یکی از مهم‌ترین عناصر رمان‌های پاتریک مودیانو جست‌وجوی هویت است، اما همۀ جست‌وجوها برای رسیدن به هویت نیست. روایت محلۀ گمشده با کنش دوری از هویت آغاز می‌شود و پایان می‌یابد. در گفتار پیش رو درصددیم به کمک برنامۀ روایی هنجارگونه و الگوی کنشگران آلژیراد گرماس به این پرسش پاسخ دهیم که چرا مسئلۀ هویت که در وضعیت ابتدایی به جست‌وجوی کنش‌های رخ‌داده در زمان گذشته منجر می‌شود با مسئلۀ هویت در انتهای روایت متفاوت است؟ در ابتدا برنامۀ روایی و ساختاربندی‌های ممکن ارائه شد و سرانجام در ساختاربندی نشانه ـ معناشناختی، داستان به صورت چند سکانس که هریک نمونه‌ای کوچک از کل روایت است در نظر گرفته شد. بررسی‌ها نشان داد ساختاری که از یک سکانس به دست می‌آید به تمام ساختار رمان منتقل شده است، گویی این دو روایت تار و پودی مشابه دارند و به نوعی ساختار روایت در سکانس جزئی با ساختار کلی روایت در هماهنگی و انطباق است. در ادامه، ترسیم الگوی کنشی داستان نشان داد یک نفر هم‌زمان در نقش سه کنشگر اصلی روایت ظاهر می‌شود؛ یعنی کنشگر فاعل، کنشگر فرستنده و کنشگر گیرنده در این داستان یکی هستند و شیء ارزشی به‌سبب همین اثرات متقابل ارزش خود را برای کنشگر فاعل از دست می‌دهد.
کلیدواژه‌ها

اخوت، ا. (1392). دستور زبان داستان. اصفهان: فردا.##اطهاری نیک عزم، م. (1399). تحلیل جایگاه من در گفته‌پردازی پل والری و یدالله رویایی بررسی تطبیقی با رویکرد نشانه معناشناسی». نامۀ فرهنگستان، 2 (20)، 3-16.##پناه‌پور، ی.، یوسفیان، پ.، و سلطانی، س.ع.ا. (1400). نظام کنشی در سینمای کیمیایی مروری بر فیلم گوزن‌ها و جرم. روایت‌شناسی، 5 (10)، 89-113.##رازی‌زاده، ع.، و همکاران (1394). فرایند معناسازی در مثنوی سلامان و ابسال جامی براساس الگوهای نشانه ـ معناشناسی. جستارهای زبانی، 7 (28)، 143-164.##سجودی، ف. (1383). نشانه‌شناسی کاربردی. تهران: قصه.##سلدن، ر. (1384). راهنمای نظریۀ ادبی معاصر. ترجمۀ ع. مخبر. تهران: طرح نو.##شعیری، ح.ر. (1386). بررسی انواع نظام‌های گفتمانی از دیدگاه نشانه معناشناختی. مجموعه مقالات دانشگاه علامه طباطبایی، 219، 106-119.##شعیری، ح.ر. (1395). نشانه‌معناشناسی ادبیات: نظریه و روش تحلیل گفتمان ادبی. تهران: دانشگاه تربیت مدرس.##عباسی، ع.، و مرادی، م. (1396). بررسی تولید معنا در نظام گفتمانی روایی رمان و اگر حقیقت داشت اثر مارک لوی براساس الگوی مطالعاتی گرماس. نقد زبان و ادبیات خارجی، 14 (19)، 259-278.##عباسی، ع. (1395). نشانه‌معناشناسی روایی مکتب پاریس، جایگزینی نظریۀ مدلیته بر نظریۀ کنشگران: نظریه و عمل. تهران: دانشگاه شهید بهشتی.##محمدی، م.ه.، و عباسی، ع. (1381). صمد: ساختار یک اسطوره. تهران: چیستا.##وحدانی‌فر، ا.، و کنعانی، ا. (1399). تحلیل نظام روایی کنشی و تنشی در حکایتی از بوستان سعدی با رویکرد نشانه ـ معناشناختی. روایت‌شناسی، 4 (7)، 311-339.##Abbasi, A. (2016). La sémiotique narrative de l’École de Paris : remplacer la théorie modale par la théorie des actants : théorie et pratique. Téhéran : Université Shahid Beheshti.##Abbasi, A., & Moradi, M. (2017). Analyse de la production du sens dans le discours narratif du roman Et si c'était vrai de Marc Levy, basée sur le modèle de Greimas. Critique des langues et littératures étrangères, 14(19), 259–278.##Akhavat, A. (2013). La grammaire du récit. Esfahan : Farda.##Atahari Nik Azm, M. (2020). Analyse du rôle du “je” dans le discours de Paul Valéry et Yadollah Royaee : une étude comparative avec une approche sémiotique. Nameh-ye Farhangestan, 2(20), 3–16.##Coutrès, J. (1976). Introduction à la sémiotique narrative et discursive. Paris : Hachette.##Coutrès, J. (1991). Analyse sémiotique du discours. Paris : Hachette.##Coutrès, J. (1995). Du lisible au visible. Bruxelles : De Boeck Université.##Fontanille, J. (1998). Sémiotique du discours. Limoges : PUF.##Greimas, A.J. (1976). Maupassant : la sémiotique du texte : exercices pratiques. Paris : Librairie Larousse.##Groupe d’Entrevernes. (1979). Analyse sémiotique des textes. Lyon : Presses Universitaires de Lyon.##Hébert, L. (2007). Dispositifs pour l’analyse des textes et des images : introduction à la sémiotique appliquée. Limoges : Pulim.##Modiano, P. (2012). Quartier perdu. Paris : Gallimard.##Mohammadi, M.H., & Abbasi, A. (2002). Samad : la structure d’un mythe. Téhéran : Chista.##Panahpour, Y., Yousefian, P., & Soltani, S.A.A. (2021). Le système actantiel dans le cinéma de Kimiai : une analyse des films Le Cerf et Le Crime. Narratologie, 5(10), 89–113.##Razizadeh, A., & Collaborateurs. (2015). Le processus de création de sens dans Salaman et Absal de Jami basé sur les modèles sémiotique. Études linguistiques, 7(28), 143–164.##Sajoudi, F. (2004). Sémiotique appliquée. Téhéran : Ghesseh.##Selden, R. (2005). Guide de la théorie littéraire contemporaine. Traduit par A. Mokhber. Téhéran : Tarh-e No.##Shairi, H.R. (2007). Une étude des systèmes discursifs selon la théorie sémiotique. Articles collectés de l’Université Allameh Tabataba'i, 219, 106–119.##Shairi, H.R. (2016). Sémiotique de la littérature : théorie et méthode d’analyse du discours littéraire. Téhéran : Université Tarbiat Modares.##Vahdanifar, E., & Kanani, E. (2020). Analyse des systèmes narratifs actantiels et tensifs dans une histoire du Bustan de Saadi selon une approche sémiotique. Narratologie, 4(7), 311–339.##
دوره 8، شماره 16
آذر 1403
صفحه 626-597

  • تاریخ دریافت 08 تیر 1401
  • تاریخ بازنگری 06 آذر 1401
  • تاریخ پذیرش 12 آذر 1401