دو فصلنامه روایت شناسی

دو فصلنامه روایت شناسی

توازی‌نگری در فیلم «در دنیای تو ساعت چند است؟» براساس دیدگاه زمان‌پریشی ژرار ژنت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار زبان و ادبیات فرانسه، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2 دانشجوی مقطع دکتری، رشتۀ هنر اسلامی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
10.22034/jlc.2023.399664.1568
چکیده
چکیده
«در دنیای تو ساعت چند است؟» تولید سال‌های نخست دهه نود شمسی، اولین فیلم بلندِ صفی یزدانیان، مستندساز، در ژانر عاشقانه- اجتماعی می‌باشد. هرچند این فیلم، با نقدهای ژورنالیستی متعدد مواجه بوده، اما تاکنون از دریچه هیچ نظریه‌ای مورد تحلیل واقع نشده‌است. ارزش و محوریت زمان، همچنین دوگانگی جهان‌ها به انحاءِ مختلف در این فیلم به تصویر کشیده شده‌است. به‌دلیل اهمیت و نقش محوری عنصر زمان در روایتِ سینمایی و به‌منظور شرح و تحلیل روشمند فیلم، در این پژوهش مؤلفۀ توازی‌نگری، از منظر زمان‌رواییِ ژرار ژنت، متفکر فرانسوی، تحلیل می‌شود. این مقاله در پی پاسخ به این پرسش‌هاست؛ چه نظام‌ها و مؤلفه‌های زمان‌پریشی در این فیلم بازنمایی شده‌اند و چگونه این مؤلفه‌ها در ارتباط و نسبت بین روایت‌های فیلم نقش ایفا می‌کنند. هدف این پژوهش ارائۀ الگوی نظام‌مند زمان‌پریشی، نمایان ساختن کاربست مؤلفه‌های پس‌نگری و پیش‌نگری و تبیین توازی‌نگری در سکانس‌های فیلم می‌باشد. نتایج پژوهش حاکی است؛ محصول نهایی فیلمساز برای نمایش دو دنیای متفاوت، فیلمی با مشخصات زمان‌پریشیِ کامل و چندوجهی است که ضمن بهره‌گیریِ ترکیبی از مؤلفه‌های زمان‌پریشی، واجد ویژگی‌های شاخص مؤلفۀ توازی‌نگری است.

کلیدواژگان: در دنیای تو ساعت چند است؟، صفی یزدانیان، ژرار ژنت، زمان‌روایی، زمان‌پریشی، پس‌نگری، پیش‌نگری، توازی‌نگری.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


ابوت، اچ. پ. (1397). سواد روایت. ترجمۀ ر. پورآذر و ن. م. اشرفی. تهران: اطراف.##احمدی، ب. (1385). ساختار و تأویل متن. تهران: نشر مرکز.##ارجمند، م. (1370). الگوهای روایت در سینمای ایران. تهران: بنیاد فارابی.##آرگامین، ج.، بردول، د.، دریدا، ژ.، ژیژک، اس.، کاروای، و.، و استیون، ت. (1387). کتاب سینما. گردآوری و ویرایش: م. اسلامی. تهران: خدمات فرهنگی صبا.##اوحدی، م. (1391). روایت‌شناسی سینما و تلویزیون. تهران: انتشارات دانشکده صدا و سیما.##بارت، ر. (1392). درآمدی بر تحلیل ساختاری روایت‌ها. ترجمۀ م. راغب. تهران: رخداد نو.##بارت، ر.، تودوروف، ت.، و پرینس، ج. (1394). درآمدی بر روایت‌شناسی. ترجمۀ ه. رهنما. تهران: هرمس.##بردول، د. (1396). روایت در فیلم داستانی. ترجمۀ س.ع، طباطبایی. ج1.2. تهران: بنیاد سینمایی فارابی.##بردول، د.، و تامسون، ک. (1382). هنر سینما. ترجمۀ ف، محدی. تهران: نشر مرکز.##پاشایی، م. (1394). بررسی روایت در رُمان چشم‌هایش از دیدگاه ژرار ژنت. زبان و ادب فارسی (نشریۀ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تبریز)، 231، 41- 57.##پرینس، ج. (1391). روایت‌شناسی، شکل و کارکرد روایت. ترجمۀ م. شهبا. تهران: مینوی خرد.##تودوروف، ت. (1379). بوطیقای ساختارگرا. ترجمۀ م، نبوی، چ1، تهران: آگاه.##تولان، م. (1398). روایت‌شناسی: درآمدی زبان‌شناختی- انتقادی. ترجمۀ س. ف. علوی و ف. نعمتی. تهران: سمت.##جدی تازه‌کند، ر.، عادل‌زاده، پ.، و پاشایی فخری، ک. (1397). بررسی مؤلفۀ زمان در اتوبوس شمیران براساس دیدگاه ژرار ژنت. متن‌پژوهی ادبی، 22 (76)، 165- 190.##حبیبی، ع.ا. (1393). بررسی سه مؤلفۀ زمانیِ نظم، تداوم و بسامد در رُمان «ذاکره‌الجسد» اثر احلام مستغانمی (براساس نظریه زمان‌روایی ژرار ژنت). زبان و ادبیات عربی، 6 (10)، 29- 61.##حسن‌پورآلاشتی، ح،. و احمدناطقی، م. (1396). کارکرد نظریۀ «زمان در روایت» ژرار ژنت در تحلیل رُمان همسایه‌ها. مطالعات نظریه و انواع ادبی، 2 (5)، 7- 28.##دشتی‌آهنگر، م.، و اشکانی، آ. (1401). تحلیل گفتمان گذشته به‌مثابۀ امری مسئله‌دار در متون روایی (بررسی موردی فیلم‌های در دنیای تو ساعت چند است؟ و اژدها وارد می‌شود). روایت‌شناسی، 6 (12)، 5-38.##ریکور، پ. (1384). زمان و حکایت. ترجمۀ م، نونهالی. ج2. تهران: نشر نی.##ریمون‌کنان، ش. (1387). روایت داستانی: بوطیقای معاصر. ترجمۀ ا. حری. تهران: نیلوفر.##ژنت، ژ. (1398). گفتمان روایت، جستاری در باب روش. ترجمۀ م. زواریان. تهران: سمت.##ژنت، ژ. (1399). گفتمان روایی، رساله‌ای در روش تحلیل. ترجمۀ م. طیور پرواز. تهران: مهراندیش.##سلطانی، س.ع.‌ا. (1393). نشانه‌شناسی گفتمانی یک جدایی. مطالعات جامعه‌شناختی (نامه علوم اجتماعی). 21(2)، 43- 72.##سلطانی ، س.ع.‌ا.، و ظهرابی، ف. (1395). سعادت‌آباد کجاست؟ نشانه‌شناسی گفتمانی فیلم «سعادت‌آباد» ساخته مازیار میری. جامعه‌شناسی هنر و ادبیات، 8 (1)، 53- 79.##شهبا، م.، و علی‌پناهلو، م. (1396). تحلیل زمان‌روایی در دو فیلم «دربارۀ الی» و «گذشته» از دیدگاه ژرار ژنت. روایت‌شناسی، 1 (2)، 27- 50.##شهبا، م.، و علی‌پناهلو، م. (1396). زمان و شخصیت در فیلم «جدایی نادر از سیمین» اثر اصغر فرهادی. نامۀ هنرهای نمایشی و موسیقی، 15، 53- 88.##شعیری، ح.ر.، طاهرنژاد، ن.، و ایرجی، م. (1401). تحلیل روایت‌پریشی و چالش‌های نشانه‌معنایی آن با تأکید بر داستان شازده‌احتجاب. روایت‌شناسی، 6 (12)، 341- 364.##فلودرنیک، م. (1399). درآمدی بر روایت‌شناسی. ترجمۀ ه. حسن‌پور. تهران: خاموش.##قاسمی‌پور، ق. (1387). زمان و روایت. نقد ادبی، 1 (2)، 123- 144.##اسپیدل، س. (1390). شکل و روایت فیلم. ترجمۀ ف، کمالی‌نیا. تهران: نگاه‌پرداز صبا.##لوته، ی. (1386). مقدمه‌ای بر روایت در ادبیات و سینما. ترجمۀ ا. نیک‌فرجام. تهران: مینوی خرد.##مارتین، و. (1393). نظریه‌های روایت. ترجمۀ م، شهبا. تهران: هرمس.##نامور مطلق، ب. (1399). ترا روایت روابط بیش‌متنی روایت‌ها. تهران: سخن.##نامور مطلق، ب. (1400). سلسه درس‌گفتارهای زمان‌روایی. تهران: آکادمی شمسه (مدرسۀ عالی مطالعاتی، آموزشی، پژوهشی هنر و علوم انسانی).##هرمن، د. (1395). عناصر بنیادین در نظریه‌های روایت. ترجمۀ ح. صافی پیرلوجه. تهران: نشر نی.##یان، م. (1399). روایت‌شناسی راهنمای خواننده به نظریۀ روایت. ترجمۀ ا. حری. تهران: علمی فرهنگی.##Abbott, H. P. (2008). The Cambridge Introduction to narrative, second edition.## Ahmadi, B. (2006). The Text structure and textural interpretation. Markaz.## Arjmand, M. (1991). Narrative Patterns in Iranian Cinema. Farabi Fundatin.##Bal, M. (1997). Narratology: Introduction to the Theory of Narrative. 2nd end. Toronto: University of Toronto press.##Dashti Ahangar, M., & Ashkani, A. (2022). Analyzing past discourse as a problematic issue in narrative texts (a case study of the films "What time is it in your world? and the dragon enters"). Narratology, 6(12). 5-38.##Genette, G. (1966). Figures1. Education du Seuil.##Genette, G. (1969). Figures 2. Education du Seuil.##Genette, G. (1972). Figures 2. Education du Seuil.## Genette, G. (2000). “Order in Narrrative” in Narrative Reader.Marttin Macquillan. London and NewYork Routledge .##Genette, G. (2004). Figures 2. Education du Seuil.##Ghasemi poor, Gh. (2008). Time and Narrative. Literary criticism, 1 (2), 123-144.## Habibi, A.A. (2014). Examining the three temporal components of order, continuity and frequency in the novel "Zakre al-Jasad" by Ahlam Mostaghanami (based on Gerard Genet's temporal theory). Arabic language and literature, 6 (10), 29-61.##Hasanpor Alashti, H., &Ahmad Nateghi, M. (2017). The function of Gerard Genet's "time in narrative" theory in the analysis of Neighbors novel. Theory studies and literary types. 2. (5). 7-28.## Herman, D. (2009). Basic Elements of Narrative.##Jodi Tazeh kand, R., Adel zadeh, P., Pashaee fakhri, K. (2018). Investigating the time component in the Shemiran bus based on Gerard Genet's point of view. Literary textual research. 22(76). 165-190.##Lothe, J. (2000). Narrative in Fiction and Film An Introduction. Oxford University press.## Namvar Mutlagh, B. (2020). The trans-narrative of the hypertext relationships of the narratives. Sokhan. Namvar Mutlagh, B. (2021). Series of chronology lectures. Academy Shamseh.## Ohadi, M. (2012). Narrative studies in cinema and television. Faculty of Broadcasting.##Pashaee, M. (2015). Analysis of the narrative in the novel "Eyes" from the point of view of Gérard Genet. Persian language and literature. 231, 41- 57.##Prince, G. (1982). Narratology: the form and functioning of narrative.## Prince, J. (2000). “On Narratalogy” in Naraative Reader. Marttin Macquillan. London and New York: Routledge.##Ricoeur, P. (1984, 1985, 1988). Time and Narrative, 3 vols. Trans: kathleen McLaughlin & David Pellauer. Chicago: University of Chicago Press.## Rimmon-kenan, Sh. (1983). Narrative Fiction: Contemporary Poetics: London: Methuen.## Shaeeri, H.R., TaherNeghad, N,. Iraji, M. (2022). Analyzing narrative distortion and its semiotic challenges with emphasis on the story of Prince Ihtjab. Narratology, 6 (12), 341-364.##Shahba, M., & Alipanahloo, M. (2017). Chronological analysis in the two films "About Ellie" and "The Past" from the point of view of Gérard Genet. Narratology, 1 (2), 27-50.##Shahba, M. Alipanahloo, M. (2017). Time and character in the movie "A rare separation from Simin" by Asghar Farhadi. Letter of performing arts and music, 15, 73-88.## Soltani, S,AA. (2014). Discourse semiotics of a separation. Sociological studies. (Letter of social sciences), 21(2), 43-72.##Soltani, S.A.A., Zahrabi, F. (2016). Where is Saadat Abad? Discourse semiotics of the movie "Sadat Abad" by Maziar Miri. Sociology of art and literature, 8 (1), 53-79.## Speidel, S. (2012). Introduction to film studies. Fifth edition. Routledge Tylor and Francis group. London and New York.## Todorov, T. (1977). The Poetics of Prose. Oxford: Blackwell Publishing.## Toolan, M. J. (2001). Narrative: A Critical Linguistic Introduction, 2nd ed. London: Routledge. ##
دوره 8، شماره 16
آذر 1403
صفحه 475-433

  • تاریخ دریافت 09 خرداد 1402
  • تاریخ بازنگری 26 تیر 1402
  • تاریخ پذیرش 30 مرداد 1402