1
دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهراء (س)، تهران، ایران
2
استاد گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهراء (س)، تهران، ایران
10.22034/jlc.2024.477083.1672
چکیده
چکیده لوسین گلدمن(۱۹۷۰- ۱۹۱۳) با تاثیر پذیری از افکار مارکسیستی و دیدگاههای کارل مارکس، نظریه نقد ساختارگرایی تکوینی را بر اساس تأثیر متقابل میان متن ادبی و زیرساختهای اجتماعی حاکم بر جامعه بنا نهاد و در آن به تاثیر متقابل ادبیات و جامعه تاکید داشت. در پژوهش حاضر تلاش بر آن است تا به شیوهی توصیفی – تحلیلی با رویکرد نقد جامعه شناختی و بر اساس نظریه ساخت گرایی تکوینی گلدمن رمان "حلیمه" اثر محمد العروسی المطوی، نویسندهی معاصر تونس در دو مرحلهی دریافت و تشریح در زمینه هایی مانند درون مایه، شخصیت و بسترهای سیاسی- اجتماعی مورد بررسی و نقد جامعهشناختی قرار گیرد. نگارش رمان بر مبنای رخدادهای سیاسی اجتماعی تونس در دورهی مورد بحث رمان و انطباق آن با این رخدادها مهمترین عاملی که رمان مورد نظر را قابل نقد بر اساس این نظریه نموده است. نتایج به دست آمده نشاندهندهی عدم دگرگونی بیشتر شخصیتهای رمان در طول داستان، تبدیل آگاهی فعلی برخی از شخصیتها به آگاهی ممکن، انطباق بستر سیاسی اجتماعی رمان بر حوادث دورهی استقلال تونس و نگارش رمان بر مبنای رئالیسم اجتماعی است و در نهایت نیز همین امر به شکلگیری اعتراض مردم تونس به وضعیت موجود و تلاش برای انقلاب جهت تغییر اوضاع و در پایان رمان به نتیجهی مورد نظر مردم تونس یعنی رسیدن به استقلال کشور منجر میشود.