دو فصلنامه روایت شناسی

دو فصلنامه روایت شناسی

کارکرد نشانه معنا شناختی رجز، پروتزسازی رجز در گفتمان خرد و غرور "روایت سهراب و گردآفرید"

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانش‌آموختۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران (نویسندۀ مسئول).
10.22034/jlc.2025.517059.1722
چکیده
:چکیده

روایت سهراب و گردآفرید یکی از بخش‌های جذاب شاهنامه فردوسی است که با پردازش زیبایی به گفت‌وگوی رجزگونه سهراب و گردآفرید پرداخته و موید این باور است که کنش خردمندانه می‌تواند بر زور و بازوی مردانه‌‌ی جنگاوری چون سهراب، چیره شود و از تنش منجر به شکست جلوگیری کند. رجز به عنوان پروتز گفتمانی بستری مناسب جهت توسعه فضای صیانت از خود در مقابل دشمن بدون ورود به کنش، از طریق پادکنش می‌باشد. از دیدگاه نشانه معناشناختی پروتز به هر چیزی گفته می‌شود که می‌تواند سبب رفع نقصان یا ترمیم، توسعه فضای کنشی و صیانت یا محافظت از خطر گردد. این پژوهش کوشیده با بررسی نقش گفتمان خرد و تقابل آن با گفتمان غرور در گفت‌وگوی متقابل این دو جنگاور، به تأثیر خردورزی گردآفرید در برابر کنش جنگاورانه سهراب بپردازد و نشان دهد که زیرکی و هوشمندی گردآفرید می‌تواند باعث ایجاد پروتزسازی گفتمانی در رجز شود که هم او را از گزند کنش احتمالی حریف برحذر ‌دارد و هم موجب پیروزی او در این رجزخوانی و نزاع گفتمانی و سبب پیشبرد اهدافش شود.

کلیدواژه:
سهراب و گردآفرید، رجزخوانی، گفتمان خرد و غرور، کنش، پروتزسازی


:کلیدواژه

سهراب و گردآفرید، رجزخوانی، گفتمان خرد و غرور، کنش، پروتزسازی
کلیدواژه‌ها
موضوعات

اسلامی ندوشن، م.ع. (1370). آواها و ایماها. تهران: یزدان.##اکبری، م. (1388). نقش‌آفرینی زنان در شاهنامۀ فردوسی. مجلۀ شورای فرهنگی و اجتماعی زنان، 10. پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.##بهار، ف. شکری، ی. شعیری، ح .(1397). بررسی و تحلیل کارکردهای نشانه معناشناختی رجز: پروتزسازی گفتمانی داستان رستم و اسفندیار. بلاغت کاربردی و نقد بلاغی، 1، 12ـ53.##بهار، ف.، و شکری، ی. (1398). استعاره و گفتوگومندی در رجزهای شاهنامه براساس نظریة باختین. جستارهای زبانی، 2 (50)، 271 ـ294.##توحیدلو، ی.، و حمیدرضا، ش. (1396). مطالعۀ پروتزسازی گفتمانی: چراغ دروغ روایتی پروتزی است. پژوهش ادبیات معاصر جهان، 1، 269 – 286.##توحیدلو، ی.، و شعیری، ح. (1396). نظام آیکونیک زبان در قصههای عامه. فرهنگ و ادبیات عامه، 5، 58ـ 111.##جعفری راد، ا.، و یوسفی‌پور، پ. (1400). مضامین غنایی داستان سهراب و گردآفرید. پژوهشنامۀ اورمزد، 57، 423 ـ 438.## خالقی مطلق، ج. (1398). زنان شاهنامه. تهران: نگاه معاصر.## حسن‌رضایی، ح.، و سیف، ع. (1395). بررسی عشق در دنیای حماسه با نگاهی به شاهنامه، متن‌پژوهی ادبی، 7، 29-45.##حمیدیان، س.، قرائی، م.، و طهماسبی، ف. (1402). تحلیل گفتمان هویت زنان جنگاور در شاهنامه مبتنی بر نظریۀ فرکلاف (مطالعۀ موردی: گردآفرید و گردیه). سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی، بهار ادب، 86، 49 ـ 66.##رستمپور اظاقری، ل.، و پورعلی، س‌. (1401). روایت‌شناسی گردآفرید. مطالعات نقد زبانی و ادبی، 23، 95 ـ 112.## زرین‌کوب، ع. (1353). نه شرقی– نه غربی، انسانی. مجموعه مقالات فارسی قرن 14. تهران: امیرکبیر.##سراج، ش. (1392). رزمجویان زن در شاهنامه. تارنمای شاهنامه و ایران. نگرشی بر تاریخ و فرهنگ ایران‌زمین.## سرامی، ق.ع. (1392). از رنگ گل تا رنج خار. تهران، انتشارات علمی و فرهنگی.## شاکری یکتا، م.ع. (1378). زن ایرانی در خشت خام و زبان فارسی. هنر و اندیشه، 109-110، 186-190.##شعیری، ح. (1385). تجزیه و تحلیل نشانه معناشناختی گفتمان. تهران: سمت.##شعیری، ح. (1395). نشانه معناشناسی ادبیات، نظریه و روش تحلیل گفتمان. تهران، مرکز نشر آثار علمی دانشگاه تربیت مدرس.##علینقی لنگری، ح. (1397). تحلیل شخصیت گردآفرید با رویکرد روان‌شناسی مثبت‌نگر. روان‌شناسی فرهنگی زن، 38 ، 109 ـ 116.##فدائی، ز.، و حسینی دوکی، س. (1402). سیمای زنان حماسی در شاهنامه با تأکید بر گردآفرید نخستین شیرزن حماسی شاهنامه. مطالعات راهبردی علوم انسانی و اسلامی، 55، 559 ـ 574.##فردوسی، ا. (1371). شاهنامه. به کوشش ح. انوری. تهران: قطره.## فردوسی، ا .(1394). شاهنامه. براساس نسخۀ مسکو. تهران: انتشارات پیام عدالت.##فلاح، غ .ع .(1385). رجزخوانی در شاهنامه. مجلۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تربیت معلم، 54 و 55، 107-130.##مرادی، ک. (1391). کارکرد رجز و رجزخوانی در شاهنامه و گشتاسبنامه. مجلۀ عرفانیات در ادب فارسی، 13، 31 -46.## Akbari, M. (2009). Women's Role in Ferdowsi's Shahnameh. Journal of the Women's Cultural and Social Council, 10. Domain information base.##Alinaghi Langari, H. (2018). Analysis of Gardafrid's personality with a positive psychology approach. Cultural Psychology of Women, 38, 109 - 116.##Bahar, F., Shokri, Y., & Shairi, H.R (2018). Study and Analysis of the Functions of the Semantic Sign of the Rhetoric: Discursive Prosthetics of the Story of Rostam and Esfandiya. Applied Rhetoric and Rhetorical Criticism, 1, 12-53.##Bahar, F., & Shokri, Y. (2019). Metaphor and Dialogue in the Rhetorics of the Shahnameh Based on Bakhtin's Theory. Journal of Linguistic Studies, 2 (Consecutive 50), 271-294##Eslami Nadushan, M. A. (1991). Voies and Imaginations. Yazdan Publications##Fadaei, Z., & Hosseini Doki, S. (2013). The image of epic women in Shahnameh with emphasis on the circle of the first epic lioness of Shahnameh. Strategic Studies of the Humanities and Islamic Sciences, 55, 559 - 574.##Fallah, Gh. A. (2006). Pride and Prejudice in Shahnameh. Journal of Literature and Humanities, 54 & 55, 107-130.##Ferdowsi, A. (2012). Shahnameh. With the help of Hassan Anvari.Tehran, Qatra Publishing, ninth edition.##Ferdowsi, A. (2015). Shahnameh. Based on the Moscow edition. Tehran, Payam Adalat Publishing, third edition.##Fontanille, J. (2011). Corps et sen. Paris: PUF##Hamidian, S., Gharai, M., & Tahmasbi, F. (2023). Discourse Analysis of the Identity of Warrior Women in Shahnameh Based on Fairclough's Theory (Case Study: Gardafrid and Gardiyeh). Stylistics of Persian Poetry and Prose, Bahar Adab, 86, 49-66##Hassan Rezaei, H., & Seif, A. (2016). A Study of Love in the World of Epics with a Look at the Shahnameh. Literary Textual Studies, 7, 29-45.##Jafari Rad, A., & Yousefi Pour, P. (2021). Lyrical Themes of the Story of Sohrab and Gardafrid. Journal of Ormozd Research, 57, 423 - 438.##Khaleghi Motlagh, J. (2019). Women of Shahnameh. Negah Moasar Publishing##Landowski, E .(2004). Passions sans nom. Paris: PUF.dowski Eric (2004), passions sans nom, Paris: PUF.##Moradi, K. (2012). The Function of Pride and Pride in Shahnameh and Gashtasb‌nameh. Journal of Mysticism in Persian Literature, 13, 31-46.## Sarami, Gh.A. (2012). From the Color of the Flower to the Pain of the Thorn. Tehran: Scientific and Cultural Publications. 6th edition.## Shakeri Yekta, M.A. (1999). Iranian Woman in Raw Brick and Persian Language. Art and Thought, 109-110, 186-190.## Shairi, H.R. (2006). Analysis of the Semantic Sign of Discourse. Tehran: Samat Publishing, First Edition.##Shairi, H.R. (2016). Semantic Sign of Literature, Theory and Method of Discourse Analysis. Tehran: Tarbiat Modares University Scientific Publishing Center. first edition.## Seraj, SH. (2012). Female Warriors in Shahnameh, Shahnameh and Iran Website. A Perspective on the History and Culture of Iran.## Rostampour Azagheri, L., & Pourali, S. (2012). Narratology of Gathering. Studies in Linguistic and Literary Criticism, 23, 95 - 112.##Tohidlo, Y., & Shairi, H.R. (2017). Study of Discursive Prosthetics: The Light of Lies is a Prosthetic Narrative. Research on Contemporary World Literature, 22, 1, 269 – 286.##Tohidlo, Y., & Shairi, H.R. (2017). The Iconic System of Language in Folk Tales. Quarterly Journal of Culture and Popular Literature, 2, 111-58##Zarrinkoob, A.H .(1974). Neither East nor West, Humanity. Collection of Persian Articles of the 14th Century. Tehran: Amirkabir. 6th edition.##
دوره 10، شماره 20
مهر 1405
صفحه 31-1

  • تاریخ دریافت 26 فروردین 1404
  • تاریخ بازنگری 09 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 17 خرداد 1404