کانونی‌سازی یکی از سازه‌های بنیادین روایت است و با تحلیل آن می‌توان به بازنگری شکل و محتوای روایت پرداخت. مسئلۀ پژوهش این است که همانندی‌ها و ناهمانندی‌های کانونی‌سازی در رمان‌هایی که پیوند یا گسست معناداری دارند، چه تفاوت‌ها یا شباهت‌هایی را در گفتمان روایی نشان می‌دهد؟ رمان‌های زن‌نوشت دهۀ هفتاد و هشتاد شمسی، و به‌طور مشخص، جزیرۀ سرگردانی، نوشتۀ سیمین دانشور و چراغ‏ها را من خاموش می‌کنم، نوشتۀ زویا پیرزاد به‎عنوان مطالعۀ موردی برگزیده شدند. چارچوب نظری تحقیق، کانونی‌سازی روایت با تأکید بر «انواع کانونی‌سازی» و «وجوه کانونی‌سازی» است. روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی است و دستاوردهای پژوهش نشان می‌دهد شکل کانونی‌سازی با محتوای کانونی‌شده تناسب دارد. در رمان جزیرۀ سرگردانی که ابتدای دهۀ هفتاد نوشته شده، کانونی‌سازی میان راوی و شخصیت‌ها دست‎به‌دست می‌شود؛ توزیع کانونی‌سازهای بیرونی و درونی، متنوع و متناوب است؛ و وجوه کانونی‌سازی هر سه نوع ادراکی، روان‌شناختی و ایدئولوژیک را دربرمی‌گیرد. این شکل روایتگری، محتوای کانونی‌شده، یعنی سرگردانی شخصیت را پشتیبانی می‌کند. در رمان چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم، کانونی‌ساز راوی-شخصیت است و هم‌او کانونی‌شده است؛ توزیع کانونی‌سازهای بیرونی و درونی به این شکل است که در بیشتر پاره‌روایت‌ها با غلبۀ کانونی‌ساز بیرونی و جهت‌گیری ادراکی بیشتر به مکان خانه و کنش خانه‌داری محدود است، و بعد همان کانونی‌شدۀ بیرونی (خانه/خانه‌داری) با وجه روان‌شناختی کانونی‌سازی درونی گره می‌خورد که احساس راوی-کانونی‌ساز را نسبت به آنچه با کانونی‌سازی بیرونی بیان شده، در کانون دید قرار می‌دهد. این شیوۀ کانونی‌سازی از محتوای کانونی‌شدۀ رمان که مستغرق بودن در روزمرگی است، پشتیبانی می‌کند.