دو فصلنامه روایت شناسی

دو فصلنامه روایت شناسی

پیشنهاد چارچوبی تحلیلی برای تحلیل روایت‌های غیرطبیعی در سینما و بازی‌های تعاملی بر پایه جهان‌های ممکن و اومولت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه سینما، دانشکده هنر و معماری دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
10.22034/jlc.2025.528605.1740
چکیده
روایت‌های غیرطبیعی، به‌عنوان زیرمجموعه‌ای از روایت‌های فراروایی، در سال‌های اخیر رشد چشمگیری در رسانه‌های معاصر داشته‌اند. بااین‌حال، چارچوب‌های سنتی روایت‌شناسی در تحلیل این‌گونه روایت‌های پیچیده و ناپایدار با محدودیت مواجه هستند. این مقاله به معرفی و بررسی یک مدل تلفیقی نوین به نام «جهان‌های ممکن–اومولت» می‌پردازد که با ترکیب سه سطح روایی — ساختار روایی (بر مبنای نظریه جهان‌های ممکن)، ذهنیت شخصیت‌ها (از طریق پنج بعد اومولت: زمان، مکان، هویت، علیت و ادراک حسی) و نقش شناختی مخاطب در بازسازی روایت — تحلیلی هماهنگ و درهم‌تنیده از روایت‌های غیرطبیعی ارائه می‌دهد. با به‌کارگیری روش تحلیل تماتیک و کدگذاری نشانه‌شناختی، چهار اثر منتخب از رسانه‌ها و فرهنگ‌های گوناگون — فیلم تلقین، باشگاه مشت‌زنی، ماهی و گربه و بازی تعاملی استنلی پربل — موردبررسی قرار گرفتند. یافته‌ها نشان می‌دهند که مدل پیشنهادی نه‌تنها قادر به تبیین ساختارهای روایی غیرخطی و پیچیده است، بلکه می‌تواند مشارکت شناختی مخاطب و تفاوت‌های فرهنگی-رسانه‌ای در تجربه روایت را نیز به‌خوبی تحلیل کند. با ادغام رویکردهای روایت‌شناسی، نشانه‌شناسی فرهنگی و زیستی و چارچوب‌های شناختی، این مدل زمینه را برای پژوهش‌های میان‌رشته‌ای و بین‌فرهنگی در حوزه نظریه روایت فراهم می‌سازد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 22 مهر 1404

  • تاریخ دریافت 15 خرداد 1404
  • تاریخ بازنگری 14 مرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 08 شهریور 1404