دو فصلنامه روایت شناسی

دو فصلنامه روایت شناسی

پیکربندی زمان در روایت دیداری ورقه و گلشاه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 عضو هیأت علمی گروه پژوهش هنر، دانشکده پژوهش‌های عالی هنر و کارآفرینی، دانشگاه هنر اصفهان.
2 دانشجوی دکتری هنر اسلامی، دانشکده صنایع دستی، دانشگاه هنر اصفهان
10.22034/jlc.2025.536405.1754
چکیده
روابط میان زمان روایت و زمان داستان، بخش مهمی از نظریۀ گفتمان روایی ژنت را به‌خود اختصاص داده است. این پژوهش با تکیه بر نظریۀ یادشده در پی فهم پیکربندی زبان روایت دیداری در نسخه مصور «ورقه و گلشاه» است. هدف آن است که نشان داده شود عناصر بصری در نگاره‌ها چگونه مفاهیمی چون ترتیب، زمان خطی و زمان‌پریشی را بازنمایی می‌کنند. با تحلیل نگاره‌ها و انطباق آن‌ها با مفاهیم بازگشت زمانی، پیشواز زمانی، بُرد و وسعت، آشکار خواهد شد که روایت دیداری این اثر واجد ساختار زمانی پیچیده و چندلایه است. گرچه ترتیب روایی در این نگاره‌ها اغلب با روایت خطی متن ادبی هم‌راستاست، اما در مواردی با بازگشت یا پیشواز زمانی جهت عمق‌بخشی به روایت دیداری همراه است. در نگاره‌های این نسخه، اغلب با زمان‌پریشی درونی و هم‌داستانی مواجه‌ایم؛ به این معنا که بخش‌های گذشته‌نگر و آینده‌نگر روایت، در چارچوب زمانی روایت اصلی قرار گرفته‌اند. نگارگر با استفاده از نشانه‌های دلالتی دیداری همچون جهت‌گیری شخصیت‌ها، ترکیب‌بندی صحنه‌ها، و عناصر مکان‌نما، توانسته مفهوم زمان و گذر آن را به‌شکلی روایی و قابل درک برای مخاطب به تصویر بکشد. در مجموع، مقاله بر این نکته تأکید دارد که روایت دیداری، با وجود تفاوت‌های رسانه‌ای، می‌تواند همچون روایت نوشتاری از ظرفیت بالایی در بازنمایی پیچیدگی‌های زمانی برخوردار باشد و به منظور بازتاب بازی‌های زمانی روایت، ابزارهای خاص خود را در اختیار دارد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 09 آذر 1404

  • تاریخ دریافت 02 مرداد 1404
  • تاریخ بازنگری 25 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش 09 آذر 1404