دو فصلنامه روایت شناسی

دو فصلنامه روایت شناسی

همپوشانی و تعامل ساختار و معنا در قصه‌های بختیاری: رویکرد تلفیقی پراپ و گرماس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش‌آموخته دکتری و مدرس دانشگاه،گروه زبان و ادبیات فارسی (محض)، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
2 هیئت علمی و استاد تمام دانشگاه لرستان.
10.22034/jlc.2025.545606.1767
چکیده
پژوهش حاضر به بررسی رابطه و همپوشانی میان ساختار روایی و معنای ضمنی در قصه‌های بختیاری می‌پردازد. این مطالعه با بهره‌گیری از رویکرد تلفیقی نظریه‌های ولادیمیر پراپ و گرماس و بر اساس روش توصیفی- تحلیلی روایت انجام شده است. هدف پژوهش، تلفیق الگوی کارکردی پراپ در تحلیل عناصر و عملکردهای روایی قصه‌ها با نظام نشانه- معناشناسی گرماس در سطح معنا و دلالت‌های فرهنگی است، به گونه‌ای که امکان شناسایی هم‌زمان ساختار روایی و لایه‌های معنایی و فرهنگی قصه‌ها فراهم شود. یافته‌ها نشان می‌دهد که ساختار کنشی قصه‌های بختیاری، ضمن حفظ برخی از الگوهای عملکردی پراپ، در سطحی عمیق‌تر با شبکه‌ای از روابط معناشناختی و نقش‌های دلالتی گرماس پیوند دارد؛ به طوری که شخصیت‌ها فراتر از نقش صرفاً کنشگر عمل کرده و رفتارها و تصمیم‌های آن‌ها در چارچوب نظام معناشناختی روایت قابل تحلیل است. نتایج مطالعه حاکی از این است که در قصه‌های بختیاری ساختار کنشی روایت و نظام معناشناختی آن در تعامل پیچیده‌ای قرار دارند، به‌گونه‌ای که توالی خویشکاری و اقدامات قهرمان با فرآیندهای دلالتی و تحولی شخصیت‌ها هماهنگ عمل می‌کنند و امکان بازنمایی ارزش‌ها و آموزه‌های فرهنگی را فراهم می‌آورد. این هم‌پوشانی میان فرم و معنا، انسجام روایی و انتقال پیام‌های اخلاقی و اجتماعی را در قصه‌های عامیانه تضمین می‌کند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 09 آذر 1404

  • تاریخ دریافت 15 شهریور 1404
  • تاریخ بازنگری 22 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش 09 آذر 1404