دو فصلنامه روایت شناسی

دو فصلنامه روایت شناسی

قاب‌بندی‌های روایی در آثار منثور مولوی (فیه ما فیه، مکتوبات و مجالس سبعه)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ زبان و ادبیات، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ زبان و ادبیات، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
10.22034/jlc.2026.571503.1816
چکیده
این پژوهش به بررسی کاربرد روش‌های قاب‌بندی (براعت استهلال، تفسیری و اقناعی) در آثار منثور مولوی به عنوان ابزاری بلاغی برای تفهیم تدریجی ایدئولوژی عرفانی-تعلیمی وی و اقناع مخاطبان صورت گرفته است. مسئلۀ اصلی پژوهش، چگونگی بهره‌گیری مولوی از این روش برای جذب توجه مخاطب، ملموس‌سازی مفاهیم انتزاعی عرفانی و ایجاد تحول درونی در بستر گفتارمحور و تعاملی آثار وی است. با توجه به ماهیت روایی-بلاغی آثار منثور مولوی، این مطالعه بر نقش قاب‌بندی در انتقال تجربیات معنوی و پل‌زنی میان سطوح سطحی و عمیق معنا تمرکز دارد. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی است. یافته‌ها نشان داد که در فیه ما فیه، قاب‌بندی براعت استهلال برای جذب اولیه و قاب‌بندی تفسیری برای ملموس‌سازی، برجستگی بیشتری دارد؛ در مکتوبات، قاب‌بندی‌های اقناعی در نامه‌های رسمی با استدلال‌های شرعی-سیاسی و قاب‌بندی‌های براعت استهلالی در نامه‌های دوستانه با هدف تحکیم رابطه، انتقال احساس و تبادل افکار برجسته‌تر است؛ و در مجالس سبعه، قاب‌بندی‌های تفسیری با تمثیل‌ها و قاب‌بندی‌های اقناعی با آیات و احادیث برای مخاطبان متنوّع (عوام تا خواص) به کار رفته است. این روش‌ها به تحول درونی مخاطب و هم‌سویی با آرای عرفانی مولوی یاری می‌رسانند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 15 فروردین 1405

  • تاریخ دریافت 18 دی 1404
  • تاریخ بازنگری 30 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش 06 اسفند 1404