دو فصلنامه روایت شناسی

دو فصلنامه روایت شناسی

از امر زیبا تا امر والا: تحلیل فرایند زیبایی‌شناختی داستان ورقة من الطیره، رویکرد نشانه معناشناسی گفتمانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه سمنان
2 دانشیار زبان و ادبیات عربی، دانشگاه سمنان
3 دانشیار زبان و ادبیات عربی دانشگاه سمنان
10.22034/jlc.2026.506057.1718
چکیده
نشانه معناشناسی در جهت درک زیبایی‌شناسی گفتار، به بررسی نظام‌های مختلفی از جمله زیبا و والا می‌پردازد، تعامل میان این دو نظام، منجر به شکل‌گیری طرح‌واره‌های فرایندی نزولی و صعودی می‌شود. مطالعۀ این فرایندها، نحوه تولید و دریافت معنا را در دو قالب زیبایی‌شناسی به‌مثابۀ امر زیبا و زیبایی‌شناسی به‌مثابۀ امر والا مشخص می‌سازد. حضور زیبایی‌شناختی در گفتمان‌های مجموعه داستان أرض البرتقال الحزین نمود بارزی دارد. از این مجموعه، داستان ورقة من الطیرة، دربردارندۀ دیگری‌هایی مرامی است که مبنای گستردگی شناخت و زیبایی می‌گردند. جستار پیش روی می‌کوشد با روش توصیفی-تحلیلی و باهدف تبیین ادبی گفتمان اِتیک، در سایۀ معناهای طیفی دریافت‌شده از تعامل امر زیبا و امر والا، داستان مذکور را مورد بررسی قرار دهد و به این مسئله می‌پردازد که چگونه بُرش و انقطاع در امر زیبا، فرایند گفتمان را به سمت رجعت به اصل وجود و تغییر معنا سوق می‌دهد؟ یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که گفتمان مرامی در این داستان تحت‌تأثیر فرایندهای هم‌تنیدۀ زیبایی‌شناسی قرار دارد و به میزانی که سوژه از خود فاصله می‌گیرد و به دیگری نزدیک می‌گردد، شناخت نیز گسترش می‌یابد؛ اما در سطوح فراتر معنا، سوژه در دیگری تلفیق می‌شود و در حالتی گذر کرده از کنش و آمیخته شده با بُوِش، معناهایی ایدئال را تولید می‌کند. راوی داستان از طریق ارائه دیگری‌های مرامی و از خود گذرکرده به بازسازی حضور خود در مواجهه با خود می‌پردازد. این نوع از حضور زیبایی‌شناختی سبب می‌گردد تا در معنا انقطاع و شکنندگی ایجاد شود، از نظام قراردادی خود عبور کند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 19 خرداد 1405

  • تاریخ دریافت 20 اسفند 1403
  • تاریخ بازنگری 26 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش 28 اردیبهشت 1405