دو فصلنامه روایت شناسی

دو فصلنامه روایت شناسی

تعامل روایت و هویّت در موسیقیِ هیپ‌هاپ ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه هنر، دانشکده هنر، معماری و شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 گروه هنر، دانشکده هنر معماری و شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.22034/jlc.2026.581539.1837
چکیده
این مقاله با تمرکز بر تعامل روایت و هویّت در موسیقی هیپ‌هاپِ ایران، می‌کوشد به این سوال اصلی پاسخ دهد که روایت‌ موسیقایی در ژانر‌های رَپ و تِرَپ، به‌عنوان دو زیرژانر اصلی هیپ‌هاپ در ایران، توسط چه عواملی برساخته می‌شود و از طریق چه سازوکارهایی در تعامل با میدان فرهنگی، سرمایه‌های نمادین و عادت‌واره‌های جمعی، به تثبیت هویّت موسیقایی می‌انجامد؟ این پژوهش به طور مشخص دو مضمون روایی فردگرایی و خودافشاگری شخصی در ترپ، و هویّت ملی و مقاومت فرهنگی در رپ را مورد مطالعه قرار می‌دهد. چهارچوب نظری این پژوهش مبتنی بر نظریه میدان پی‌یر بوردیو و مفاهیم کلیدی آن همچون عادت‌واره، سرمایه فرهنگی، سرمایه نمادین، تمایز و مبارزه نمادین است. بر این اساس، موسیقی هیپ‌هاپ نه صرفاً بازتاب تجربه‌های زیسته، بلکه عرصه‌ای رقابتی برای برساخت هویّت از طریقِ روایت‌های مشروع‌شده تلقی می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد که سازوکار این تعامل از طریق هم‌راستاییِ ساختار روایت، قواعد میدان، و گرایش‌های درونی‌شده‌ی مخاطبان قابل تبیین است. هم‌راستایی این سطوح موجب می‌شود روایت از سطح بیان فردی فراتر رفته و به سطح بازتولید اجتماعی ارتقاء یابد. بنابراین هویّت موسیقایی نه امری از پیش موجود، بلکه محصول موفقیت روایت در مبارزه نمادین و تثبیت سرمایه نمادین است. پژوهش حاضر نشان می‌دهد که موسیقی مردم‌پسندِ غربی در ایران و خصوصاً ژانرهای متأخر آن مثل رپ و ترپ، از طریق گردش رسانه‌ای و بازتولید جمعی، به یکی از بنیادی‌ترین سازوکارهای سیاست هویّتِ روایی در جامعه معاصر تبدیل شده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 19 خرداد 1405

  • تاریخ دریافت 23 اردیبهشت 1405
  • تاریخ بازنگری 15 خرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 19 خرداد 1405