2
زبان و ادبیات فارسی، ادبیات و علوم انسانی، بوعلی سینا، همدان، ایران
10.22034/jlc.2026.580028.1830
چکیده
پژوهش حاضر به واکاوی چگونگی گسست از سنتهای نمایشنامهنویسی رئالیستی و حرکت به سمت ساختارهای پسامدرن در ادبیات نمایشی ایران، با تمرکز بر نمایشنامة مضحکهنامۀ دُن کیشوت لامانچایی اثر محمد چرمشیر میپردازد. هدف اصلی این تحقیق، تبیین و تحلیل مکانیسمهای فراداستانی در این اثر بر اساس الگوی نظری پاتریشیا وو (۱۹۸۴) است. بر این اساس، پژوهش پیش رو در پی پاسخگویی به این پرسشهای بنیادین است: چرمشیر چگونه از مکانیسمهای قابشکنی در این نمایشنامه بهره برده است؟ کارکرد تقابل متن و واقعیت بر اساس الگوی وو در این اثر چیست؟ و در نهایت، برجستهسازی مادیت زبان چگونه توهم واقعگرایی را واسازی میکند؟ فرضیههای پژوهش بر این مبنا استوارند که نویسنده با کاربست قابشکنیهای کلان، مرزهای روایی و هستیشناختی را فرومیپاشد؛ تقابل متن و واقعیت به تضعیف اقتدار مؤلف و عیان شدن ماهیت برساختة واقعیت میانجامد؛ و برجستهسازی مادیت زبان از طریق عدم شفافیت رسانه، توهم واقعنمایی را واسازی مینماید. روش پژوهش در این مطالعه، رویکرد توصیفی-تحلیلی با تکیه بر تحلیل متنی و خوانش دقیق است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که زبان در این اثر از کارکرد شفاف و ارجاعی خود فاصله گرفته و با این عدم شفافیت، توجه مخاطب را به فرآیند تولید معنا جلب میکند. افزون بر این، چرمشیر با جایگزینی قطعیتهای روایی با مکانیسم عدم قطعیت و به چالش کشیدن اقتدار مؤلف از طریق سرکشی شخصیتها، تماشاگر را از جایگاه ناظری منفعل در تئاتر کلاسیک، به مشارکتکنندهای فعال در بازیهای زبانی و فرآیند پویای تولید معنا ارتقا میدهد.
آقاجانی,حمید , نظری فر,فاطمه و طاهری,محمد . (1405). واکاوی مکانیسمهای فراداستانی در نمایشنامۀ مضحکهنامهی دُن کیشوت لامانچایی بر اساس الگوی پاتریشیا وو. (e252567). دو فصلنامه روایت شناسی, (), e252567 doi: 10.22034/jlc.2026.580028.1830
MLA
آقاجانی,حمید , , نظری فر,فاطمه , و طاهری,محمد . "واکاوی مکانیسمهای فراداستانی در نمایشنامۀ مضحکهنامهی دُن کیشوت لامانچایی بر اساس الگوی پاتریشیا وو" .e252567 , دو فصلنامه روایت شناسی, , , 1405, e252567. doi: 10.22034/jlc.2026.580028.1830
HARVARD
آقاجانی حمید, نظری فر فاطمه, طاهری محمد. (1405). 'واکاوی مکانیسمهای فراداستانی در نمایشنامۀ مضحکهنامهی دُن کیشوت لامانچایی بر اساس الگوی پاتریشیا وو', دو فصلنامه روایت شناسی, (), e252567. doi: 10.22034/jlc.2026.580028.1830
CHICAGO
حمید آقاجانی, فاطمه نظری فر و محمد طاهری, "واکاوی مکانیسمهای فراداستانی در نمایشنامۀ مضحکهنامهی دُن کیشوت لامانچایی بر اساس الگوی پاتریشیا وو," دو فصلنامه روایت شناسی, (1405): e252567, doi: 10.22034/jlc.2026.580028.1830
VANCOUVER
آقاجانی حمید, نظری فر فاطمه, طاهری محمد. واکاوی مکانیسمهای فراداستانی در نمایشنامۀ مضحکهنامهی دُن کیشوت لامانچایی بر اساس الگوی پاتریشیا وو. دو فصلنامه روایت شناسی. 1405;():e252567. doi: 10.22034/jlc.2026.580028.1830