دو فصلنامه روایت شناسی

دو فصلنامه روایت شناسی

دیگری‌های بزرگ و کوچک؛ سوژه‌های دگربنیاد خوانش رمان‌های گۆڕەشار (گورشهر) و سمفونی مردگان، با تکیه بر مفاهیم لاکانی: دیگری، سوژه و میل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ زبان و ادبیات، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
2 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه کردستان
10.22034/jlc.2026.594624.1857
چکیده
از دیدگاه ژاک لاکان، دیگری پیش از سوژه، جهان او را تدارک دیده است و به میل او نیز جهت می‌دهد؛ به نحوی که نمی‌توان سوژه را بدون مفاهیمی چون دیگری و میل تصوّر کرد. این پژوهش، با تحلیل رابطة این مفاهیم با شخصیت‌ها و شیوة شکل‌گیری میل آن‌ها، سطح تأثیرپذیری و نسبت سوژه‌ها با دیگری (بزرگ و کوچک)، را در این دو رمان بررسی کرده است. روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای است. سوژه‌ها در این دو رمان، همیشه به دنبال چیزی می‌گردند که خیال می‌کنند با آن کامل می‌شوند و سعی می‌کند حفرة وجودی خود را پُر کنند. آزاد با توجه به مشکلی که در زبان و سخن گفتن دارد، نمی‌تواند به صورت کامل و قاعده‌مند، وارد نظم نمادین شود و نسبت به دیگری بزرگ دچار نوعی بیگانگی عمیق است. در نتیجه، دنیای ذهنی خود را با روایت‌پردازی در تقابل با ساحت نمادین برمی‌سازد. آیدین در تقابل با دیگری بزرگ در قالب پدر و سنّت، عصیان می‌‌کند؛ او برای پُر کردن فقدان و خلأ وجودی خود که در زبان نمی‌گنجد، به شعر روی می‌آورد. آیدین در مواجهه با دیگری بزرگ پس از سرکوب، دچار فروپاشی می‌شود که حاصل تضاد میل او با سنّت و ساختار نمادین غالب است. تضاد آیدین و اورهان، تضاد در مواجهه با میل است. برخلاف آیدین، اورهان خود را با نظم غالب تطبیق می‌دهد و در تقابل با او، می‌خواهد ثابت کند که میلش شایسته و برتر است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 12 مهر 1405

  • تاریخ دریافت 08 مرداد 1405
  • تاریخ بازنگری 24 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 08 مهر 1405