دو فصلنامه روایت شناسی

دو فصلنامه روایت شناسی

کارکردهای آغاز در روایت سینمایی؛ مطالعه ی موردی: فیلم مسافران ساخته ی بهرام بیضایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دکترای تخصصی فلسفۀ هنر، گروه فلسفۀ هنر، دانشکدۀ حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
10.22034/jlc.2023.391771.1552
چکیده
این پژوهش دیدگاه جوزف هیلیس میلر، نظریه‌پرداز معاصر روایت را به کار بسته است تا چند نظریه در مورد کارکردهای آغاز در روایت سینمایی را در فیلم مسافران، ساخته‌ی بهرام بیضایی مورد مطالعه قرار دهد. پرسش‌های این پژوهش بدین ترتیب است که اولاً با مرکزیت کارکردهای سه‌گانه که میلر برای روایت قایل می‌شود، چگونه می‌توان آغاز را در فیلم مسافران بر مبنای دیدگاه‌های روایت سینمایی مایکل تی‌یرنو، لورا شلهارت، چارلی موریتس و ادوارد فورستر تحلیل کرد؟ و ثانیاً کارکردهای سه‌گانه‌ی روایت در دیدگاه جوزف هیلیس میلر، درباره‌ی آغاز در روایت فیلم مسافران با چه جزئیاتی قابل تبیین است؟ هدف این پژوهش آن است که نشان دهد چگونه کارکردهای متعارض روایت در فیلم‌های سینمایی پیرنگ‌های روایی آن‌ها را آغاز می‌کند و به پیش می‌برد. دستاورد این پژوهش آن است که نشان دهد نظریه‌های روایت در حوزه‌ی تخصصی فیلم‌نامه‌نویسی و فیلم‌سازی با نظریه‌های کلی‌تر و عمومی‌تر روایت پیوندهای مهم و قابل تأملی دارند. نتیجه‌ی این مقاله نشان می‌دهد که فیلم مسافران در مخالفت با کارکرد آفرینشگر روایت از دیدگاه هیلیس میلر، کارکرد انتقادی را آشکارسازی می‌کند. یعنی با فرهنگ مسلط که مرگ و پایان را برتر از زندگی و ادامه می‌داند و از این فرهنگ پاسبانی می‌کند، مخالفت می ورزد و بر فرهنگ مبتنی بر پاسداشت زندگی اصرار می‌ورزد تا جایی که هم همه‌ی شخصیت‌های فیلم و هم مخاطبان، حقانیت این فرهنگ جایگزین را به طور قاطع باور کنند که بر جنبه‌ی برتر ذاتی زندگی در برابر جنبه‌ی کهتر پدیداری مرگ تأکید دارد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


محبی، پ.، قهرمانی، م. و یوسفیان‏کناری، م.(1397). بازگویی در برابر بازنمایی؛ تحلیل جلوه‏های روایتگری در منتخبی از نمایشنامه‏های بهرام بیضایی. نامۀ هنرهای نمایشی و موسیقی، 8(16)، 37-53.##میلر، جی. (1377). روایت. ترجمۀ م.براهیمی. مجموعه مقالات روایت و ضد روایت. تهران: فارابی.##ارسطو (1392). دربارۀ هنر شعر. ترجمۀ س. افنان. تهران: حکمت.##ارسطو (1393). فن شعر. ترجمۀ ع. زرین‌کوب. تهران: امیرکبیر.##تروبی، ج. (1392). آناتومی داستان. ترجمۀ م. گذرآبادی. تهران: ساقی.##تی‏یرنو، م. (1392). بوطیقای ارسطو برای فیلمنامه‏نویسان. ترجمۀ م. گذرآبادی. تهران: ساقی.##شلهارت، ل. (1392). راهنمای عملی فیلمنامه‏نویسی. ترجمۀ پ. لعل‌بخش. تهران: افراز.##فورستر، ا. (1391). جنبه‏های رمان. ترجمۀ ا. یونسی. تهران: نگاه.##لمان، پ.، و لور، و. (1392). تعمق در فیلم. ترجمۀ ح. احمدی لاری. تهران: ساقی.##موریتس، چ. (1391). تکنیک‏های فیلمنامه‏نویسی. ترجمۀ م. گذرآبادی. تهران: ساقی.##دیهیمی حقیقی، م. (1401). بررسی زمان روایی در نمایشنامه‌های «سلطان مار» «نُدبه» «افرا یا روز می‌گذرد» از «بهرام بیضایی» براساس نظریات ژرار ژنت. پایان‏نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه هنر تهران.##شیخی یگانه، و. (1394). بررسی کارکرد الگوی روایی نقش قهرمان در آثار نمایشی بهرام بیضایی با استفاده از دستور روایت تزوتان تودورف و با تکیه بر شش اثر نمایشی بهرام بیضایی. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه هنر تهران.##علی‏زاده ذوالبین، م.، نجار، ا. و محمودی بختیاری، ب. (1399). تحلیل روایت‌شناختی متن سه مجلس از بهرام بیضایی (چهار صندوق، مجلس قربانی سنمار، مجلس ضربت زدن) براساس چارچوب نظری مونیکا فلودرنیک. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه تربیت مدرس.##Miller, J. (1995). Narrative. in Frank Lentriccha and Thomas Mclauahlin. Critical Terms for Literery Study (pp66-80). The University of Chicago Press.##Aristotle (1991). Poetics. in jonathan Barns(Ed.). The Complete Works of Aristotle (pp1-32). Princeton University Press.##Mohebi, P., Gharmani, M. and Yousufian-Kanari, M. (2017). retelling versus representation; Analysis of narration effects in a selection of Bahram Beizai's plays. Nameh Honarhaie namayeshi va Moosighi, 8(16), 37-53.##Miller, J. (1998). Narration. Translated by M. Brahimi. A collection of narrative and anti-narrative articles. Farabi.##Aristotle. (2013). About the art of poetry. Translated by S. Afnan. Hikmat.##Aristotle. (2014). Poetics. Translated by A. Zarinkooob. Amir Kabir.##Trubi, J. (2013). Anatomy of the story. Translated by M. Gozarabadi. Saqi.##Tierno, M. (2012). Aristotle’s poetics for screenwriters. Translated by M. Ghozarabadi. Saqi.##Shellhardt, L. (2012). A practical guide to screenwriting. Translated by P. Lal Bakhsh. Afraz.##Forster, A. (2011). Aspects of the novel. translated by A. Yunesi .Negah.##Lehmann, P. and Laure, V.(2012). Meditation on the film. Translated by H. Ahmadi Lari. Saqi.##Moritz, Ch. (2011). Screenwriting techniques. Translated by M. Gozarabadi. Saqi.##Dehimi Haghighi, M. (1401). Investigating the narrative time in the plays "Sultan Mar", "Nodbe", "Afra Ya Rooz MiGozarad" by "Bahram Baizaei" based on the theories of Gérard Genet. Master's thesis. Tehran University of Art.##Sheikhi Yeganeh, V. (2014). Investigating the function of the narrative model of the role of the hero in Bahram Beizaei's dramatic works using Tzvetan Todorov's narrative order and relying on six of Bahram Beizaei's dramatic works. Master's thesis. Tehran University of Art.##Alizadeh Zoulbin, M., Najar, A. and Mahmoudi Bakhtiari, B. (2019). Analyzing the narrative-cognitive text of Bahram Beizaei's Three Majlis (Chahar Sandoogh, Ghorbani Majlis of Senemar, Majlis Zarbat Zadan) based on the theoretical framework of Monika Fludernik. Master's thesis. Tarbiat Modares University.##
دوره 8، شماره 16
آذر 1403
صفحه 514-477

  • تاریخ دریافت 15 فروردین 1402
  • تاریخ بازنگری 02 خرداد 1402
  • تاریخ پذیرش 03 خرداد 1402