دو فصلنامه روایت شناسی

دو فصلنامه روایت شناسی

تحلیل ظرفیتهای رمزگانی عنوان روایت (مطالعه موردی کتاب «آن بیست و سه نفر»)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران (نویسندۀ مسئول)
10.22034/jlc.2024.427157.1606
چکیده
ساختار واژگانی، معنایی و گفتمانی عنوان یک داستان، در مقام نخستین آستانه‌ای که خواننده با آن مواجه می‌شود، نقش موثری در خوانش، کدگذاری و کشف دلالتهای گفتمانی و رمزگانی داستان دارد. بر این اساس، عنوان، عنصری تزیینی و برون‌متنی نیست که قابل حذف باشد؛ بلکه بخشی از ساختار روایت است که همچون دال مرکزی، دیگر عناصر روایت را حول و حوش خودش سامان می‌دهد. اهمیت و ضرورت پژوهش درباره نام روایت زمانی مشخص می‌شود که عنوان از داستان حذف شود. این امر باعث سردرگمی مخاطب و حتی فهم ناتمام روایت می‌شود. با این پیش‌فرض، در این مقاله تلاش شده تا با روشی توصیفی - تحلیلی و رویکردی متاثر از تحلیل متنی بارت در کتاب اس/ زد ، ظرفیت‌های رمزگانی و گفتمانی عنوان روایت در کتاب آن بیست و سه نفر که یکی از معروفترین روایت‌های ادبیات پایداری است بررسی شود. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که عنوان در مقام یک نشانه، نقشی ویژه در شکل‌گیری رمزگان‌های معمایی و کنشی این متن دارد. تمامی متن داستان، در حقیقت بسط دلالت‌های ضمنی عنوان از طریق تعویق معنا و ایجاد کنش‌های جدید در سطح متن است. نویسنده تلاش کرده از طریق تقابلهای نوجوانی/ بزرگی و اسارت/ آزادی، کنش‌ها و معماهایی را در سطح متن تشکیل دهد تا در نهایت معنای کامل عنوان افشا گردد
کلیدواژه‌ها

موضوعات


آلن، گ. (1385). رولان بارت. ترجمۀ پ. یزدانجو. تهران: نشر مرکز.##ابوت، اچ. پورتر (1397). سواد روایت. ترجمۀ رویا پورآذر و نیما م. اشرفی. تهران: نشر اطراف.## احسانی، ز.، شعیری، ح.، و معین، م. (1399). تحلیل نظام روایی محافظه‌کاری و خطر‌پذیری: نظریة گفتمان خیزابی مطالعة موردی روایت همنوایی شبانة ارکستر چوب‌ها اثر رضا قاسمی. روایت‌شناسی، 4(7)، 1ـ32.## احمدی، ب. (1389). آفرینش و آزادی. تهران: نشر مرکز.## بارت، ر. (1394). اس/زد. ترجمۀ سپیده شکری‌پوری. تهران: نشر افراز.## بنی‌طالبی ده‌کردی، ام.، و فروزنده، م.، (1400). کارکردهای عنوان داستان در داستان‌های کوتاه ایرانی (با تکیه بر داستان‌کوتاه‌نویسان شاخص پیش از انقلاب اسلامی). پژوهش‌نامۀ ادبیات داستانی، 12(2)، 55ـ 88.## چندلر، د.، (1386). مبانی نشانه‌شناسی. ترجمۀ م. پارسا. تهران: سورۀ مهر.##ریکور، پ.، (1383). زمان و حکایت، کتاب اول: پیرنگ و حکایت تاریخی. ترجمۀ م. نونهالی. تهران: گام نو.##شعیری، ح.ر.، و وفایی، ت.، (1388). راهی به نشانه‌معناشناسی سیال: با بررسی موردی ققنوس نیما. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.##فلودرنیک، م. (1399). درآمدی بر روایت‌شناسی. ترجمۀ ه. حسن‌پور. تهران: خاموش.##گرمس، آ. ژولین. (1398). نقصان معنا. ترجمۀ ح.ر. شعیری. تهران: خاموش.##لوروسو، آ. (1400). نشانه‌شناسی فرهنگی. ترجمۀ ر. قاسمی. تهران: سیاهرود.##محمدی عباسی، ح.، و غفوری حسن‌آباد، ع. (1393). خوانش هرمنوتیکی «نام داستان» در سه قطره خون صادق هدایت و ربیع فی الرماد زکریا تامر. کاوش‌نامۀ ادبیات تطبیقی، 13(4)، 145ـ 169.## معین، م.ب. (1396). ابعاد گمشدۀ معنا در نشانه‌شناسی روایی کلاسیک. تهران: علمی و فرهنگی.##مکاریک، ای. ر. (1388). دانشنامه نظریه‌های ادبی معاصر. ترجمۀ م. مهاجر و م. نبوی. تهران: آگه.##موریاتی، م.، (1399). رولان بارت. ترجمۀ س. غلامی. تهران: آوند دانش.##هلیدی، م.، و حسن، ر.، (1393). زبان، بافت و متن: جنبه‌هایی از زبان در چشم‌اندازی اجتماعی-نشانه‌شناختی. ترجمۀ م. منشی‌زاده و ط. ایشانی. تهران: علمی.##یوسف‌زاده، ا. (1396). آن بیست و سه نفر. تهران: سورۀ مهر.##Allen, G., (2003). Roland Barthes. Translated by Payam Yazdanjou. Markaz Publishing. [in Persian]## Abbott, H. P. (2008). The Cambridge Introduction to Narrative. Translated by R. Pourazar and Nima M. Ashrafi. Atraf Publishing. [in Persian]## Babak Moein, M. (2017). Lost Dimensions of Meaning in Classical Narrative Semiotics. Scientific and Cultural. Publishing Company. [in Persian]## Ehsani, Z., Shairi, H.R., & Babak, M. (2020). Analysis of the Narrative System of Conservatism and Risk-Taking: Wave Discourse Theory, Case Study of the Narrative of ‘Hamnavayi Shabaneh Orchestra-e Choobha’ by Reza Ghasemi. Narratology, 7, 1-32. [in Persian]## Ahmadi, B. (2010). Creation and Freedom. Markaz Publishing. [in Persian]## Barthes, R. (1970). S/Z, First Edition. Translated by Sepideh Shakripour. Afraz Publishing. [in Persian] ##Banitalebi Dehkordi, A., & Foruzandeh, M., (2021). Functions of Story Titles in Iranian Short Stories (Focusing on Prominent Pre-Revolution Short Story Writers). Research Journal of Narrative Literature, 2, 55-88. [in Persian] ##Chandler, D. (2007). Semiotics: The Basics. Translated by Mehdi Parsa. Sooreh Mehr Publishing. [in Persian]## Ricoeur, P. (1983). Time and Narrative, Book 1: Plot and Historical Narrative. Translated by Mahshid Nonahali. Gam-e No Publishing. [in Persian]## Shairi, H., & Vafaee, T. (2009). A Path to Fluid Semiotics: A Case Study of Nima’s Phoenix. Scientific and Cultural Publishing Company. [in Persian]## Fludernik, M. (2006). An Introduction to Narratology. Translated by Hiwa Hassanpour. Khamoosh Publishing. [in Persian] ## Greimas, A. (2020). On Meaning: Selected Writings in Semiotic Theory. (Translated by Hamidreza Shairi). Khamoosh Publishing. [in Persian] ## Lorusso, A. (2022). Cultural Semiotics. Translated by Rahele Ghasemi. Siahrood Publishing. [in Persian] ## Mohammadi Abbasi, H., & Ghafouri Hasanabadi, E., (2014). A Hermeneutic Reading of ‘Story Titles’ in ‘Three Drops of Blood’ by Sadegh Hedayat and ‘Spring in the Ashes’ by Zakaria Tamer. Comparative Literature Research Journal, 4, 145-169. [in Persian]## Makaryk, I. (1993). Encyclopedia of Contemporary Literary Theory. Translated by Mehran Mohajer and Mohammad Nabavi. Agah Publishing. [in Persian] ## Moriarty, M. (1991). Roland Barthes. Translated by Sajjad Gholami. Avand Danesh Publishing. [in Persian]## Halliday, M., & Hasan, R. (1989). Language, Context, and Text: Aspects of Language in a Social-Semiotic Perspective. Translated by Mojtaba Monshizadeh and Tahereh Eshani. Scientific Publishing. [in Persian] ## Yousefzadeh, A. (2017). Those Twenty-Three. Sooreh Mehr Publishing. [in Persian]##
دوره 9، شماره 17
اردیبهشت 1404
صفحه 350-317

  • تاریخ دریافت 05 آذر 1402
  • تاریخ بازنگری 22 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش 25 اردیبهشت 1403