دو فصلنامه روایت شناسی

دو فصلنامه روایت شناسی

بررسی ساختار زبانی در دوبیتی‌های عامیانۀ تایبادی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.
10.22034/jlc.2024.484440.1681
چکیده
بر این باوریم که ترانه‌های عامیانه به دلیل پاسداری از هویت فرهنگی ـ ملی و انتقال احساسات و عقاید گذشتگان ، بخش مهمی از ادبیات شفاهی هر کشوری به حساب می‌آیند که نقش مهمی در مطالعات فرهنگی و گویش شناسی نی بر عهده دارند. در واقع ادبیات عامیانه(فولکلوریک)، منبعی معتبر در شناخت آداب و رسوم و عقاید مردمان یک ناحیه است که شامل: افسانه‌ها، باورداشت‌ها، امثال، دوبیتی-ها، لالایی‌ها، داستان‌ها، ترانه‌ها و... می‌شود. هدف پژوهش حاضر، بررسی ساختارها و فرایند‌های خلق معنا در دوبیتی‌های عامیانه تایباد است و نگارنده بر آن است، ضمن دسته‌بندی ساختاری این دوبیتی‌ها، چگونگی خلق معنا و ارتباط مصراع‌ها در تاکید بر یک مضمون خاص را نشان دهد. نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد که شش ساختار کلی: ندایی، تهدیدی، تلمیحی، شرطی، تاکیدی و کنشی در دوبیتی-های عامیانه تایباد به چشم می‌خورد که هر ساختار شامل زیرمجموعه‌هایی متعدد است که به واسطۀ خلق معنا، مضمون و باورهای فرهنگی و اقلیمی شکل گرفته است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


بهرام‌پور، غ. (1394)، چاربیتی، ادامۀ سنت شعر شفاهی در ایران. فرهنگ و ادبیات عامه، 6، 75ـ 112.##بهرنگی، ص. (1398). قصه‌های بهرنگ. تهران: نامک.##خزاعی، ح. (1381). جهان تیغ- افسانه های خراسان- تایباد. مشهد: ماه جان.##ذوالفقاری، ح.، و احمدی کمرپشتی، ل. (1388). گونه‌شناسی بومی‌سروده‌های ایران. ادب‌پژوهی، 7، 170-143.## رزﻣﺠﻮ، ح. (1370). اﻧﻮاع ادﺑﻲ و آﺛﺎر آن در زﺑﺎن ﻓﺎرﺳﻲ. ﻣﺸﻬﺪ: رﺿﻮی آﺳﺘﺎن ﻗﺪس.##ساعی، ا. (1390). دردانه‌های غریب/ دوبیتی‌ها. مشهد: شاملو.##سیپک، ی. (1384). ادبیات فولکلور ایران. ترجمه محمد اخگری. تهران: سروش.##مودودی، م.ن.، و تیموری، ز. (1384). گزیده‌ای از ادبیات شفاهی تایباد. مشهد: ماه جان.##ناصح، م. (1373). شعر دلبر. دوبیتی‌های عامیانۀ بیرجندی. مشهد: محقق.##نیک قدمی، ح. (1395). گردآوری و توصیف گویش حسینی. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد رشتۀ زبان و ادبیات فارسی. دانشگاه فردوسی مشهد.##هدایت، ص. (1342). نیرنگستان. تهران: امیرکبیر.##هدایت، ص. (1389). زنی که مردش را گم کرده بود. تهران: روزگار.##Bahrampour, G. (2015), Charbiti, The continuation of the tradition of oral poetry in Iran. Popular culture and literature, 6, 75-112.##Behrangi, S. (2019). Behrangi's stories. Tehran: Namek.##Khaza'i, H. (2002). Jahan Tigh - Legends of Khorasan - Taybad. Mashhad: Mah Jan.##Zolfaghari, H. and A. L. (2009). Native typology of Iranian poems. Adab Pajoohi, Vol. 7, 170-143.##Razmajjo, H. (2001). Literary genres and their works in Persian. Mashhad: Razwi Astan Quds.##Saei, A. (2011). Strange pains/couplets. Mashhad: Shamlu.##Sipek, Y. (2005). Iranian folklore literature. Translated by Mohammad Akhgari. Tehran: Soroush.##Maududi, M. and T.Z. (2005). A selection of oral literature of Taybad. Mashhad: Mahjan.##Naseh, M. (1994). Beautiful poetry. Folk couplets of Birjandi. Mashhad: Mohaghegh.##Nik Ghadami, H. (2016). Collection and description of the Hosseini dialect. Master's thesis in Persian language and literature. Ferdowsi University of Mashhad.##Hedayat, S. (1963). Nirangestan. Tehran: Amir Kabir.##Hedayat, S. (2009). A woman who had lost her husband. Tehran: Rouzegar.##
دوره 9، شماره 18
آبان 1404
صفحه 361-334

  • تاریخ دریافت 28 مهر 1403
  • تاریخ پذیرش 26 آبان 1403