دو فصلنامه روایت شناسی

دو فصلنامه روایت شناسی

روایت‌شناسی عصب‌شناختی؛ رویکردی کاربردی برای تحلیل آثار ادبیات نمایشی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد ادبیات نمایشی، دانشکدۀ هنر، دانشگاه بین‌المللی سوره، تهران، ایران.
2 استادیار گروه سینما، دانشکدۀ هنر، دانشگاه بین‌المللی سوره، تهران، ایران.
10.22034/jlc.2024.468923.1661
چکیده
روایت‏شناسی عصب‏شناختی یکی از شاخه‏های جدید روایت‏شناسی است که بر پایۀ علوم عصب‏شناسی شکل گرفته است. روایت‏شناسی عصب‏شناختی تا حد زیادی با روایت‏شناسی شناختی مرتبط است و نظریه‏ای را بنیان می‏نهد که در آن زبان و شناخت و ادراک انسان با تجربۀ مجسم از حرکت و جهت‏یابی فضایی پیوند دارد. تجربۀ مجسم از فضا، جنبش و برانگیختگی عصبی بن‏مایه‏های مهمی در زمینۀ روایت‏شناسی عصب‏شناختی هستند و از طریق آن‌ها می‏توان متون ادبی را مورد تحلیل قرار داد. در این تحقیق به ارائه و تشریح عناصر روایت‏شناسی عصب‏شناختی و همچنین بررسی و تحلیل نمایشنامۀ آبی نارنجی اثر جو پنهال از منظر روایت‏شناسی عصب‏شناختی پرداخته شده است. روش پژوهش در این تحقیق به صورت توصیفی ـ تحلیلی بوده و داده‏ها در این پژوهش با استفاده از رویکرد تحلیل محتوا و با استفاده از ابزارهای کتابخانه‏ و سندکاوی و طبق کتب، مقالات و پایان‏نامه‏های داخلی و خارجی مورد بررسی قرار گرفته‏اند. از نتایج به‌دست آمده از این تحقیق میتوان به تحلیل ساختارهای ذهنی و ادراکی، تجسمهای ذهنی، واکنش بخشهای مختلف مغز تحت تأثیر روایت‏ها و همچنین رابطۀ بین بدن و روان در نمایشنامۀ آبی نارنجی اشاره کرد. نتایج این تحقیق نشان می‌دهند که چگونه روایت‏ها بر حافظه، اعصاب و ادراک تأثیر می‌گذارند. همچنین با بررسی زیربنای عصب‌شناختی درک روایت، دریافته شد که هم خَلق و هم دریافت روایت‏ها عمیقاً در ساختار و عملکرد مغز ریشه دارند و سازکار این فرایندها در این تحقیق بررسی شده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

انتظار قائم، ش.، و ژاک شاردن، ژ. (1399). بازنمایی چالش‏های نظام سیاسی اجتماعی انگلستان در آغاز دوره مدرن در نمایشنامۀ انتقام آنتونیو اثر جان مارستون. پژوهش ادبیات معاصر جهان، 25(2)، 343 ـ 366. بنت، ا.، و رویل، ن. (1388). مقدمه‌ای بر ادبیات، نقد و نظریه (مفاهیم مهم نقد). ترجمۀ ا. تمیم‌داری. تهران: نشر پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی. پاک‌نژاد راسخی، ک. (1402). زیبایی‌شناسی هنر مدرن از منظر علوم اعصاب‌شناختی. باغ نظر، 20(125). پنهال، ج. (1395). آبی نارنجی. ترجمۀ ر. عابدین زاده. تهران: نشر قطره. حیدرزادگان، ن.، و کورت ییلدیز، ز. (1399). درام سینک آشپزخانه و طبیعت‏گرایی: تئاتر انگلیس پس از جنگ. زبان‏شناسی کاربردی و ادبیات کاربردی: پویش‏ها و پیشرفت‏ها، 8(1)، 139 ـ 149. خاکی، م. (1398). خوانشی تطبیقی از برساخت هویت در نمایشنامه‏های دو نسل از نمایشنامه‏نویسان ایرانی و غیرایرانی (اکبر رادی و آگوست ویلسون، محمد چرمشیر و شیلا استفنسن). پایان‏نامۀ کارشناسی ارشد ادبیات نمایشی. دانشکدۀ علوم پایه و فناوری‌های نوین، دانشگاه آزاد اسلامی واحد الکترونیکی. صادقی، ل.، افخمی، ع.، و سجودی، ف. (1396). شعر دیداری فارسی از دیگاه نشانه‏شناسی شناختی. جستارهای زبانی، 8(3)، 159 ـ 186. علیزاده، ر.، و صمدی، ه. (1398). نگاه تکاملی دنیس داتن به هنر و زیبایی. متافیزیک، 11(28)، 35 ـ 48. فرید عصر، ف. (1400). بررسی روایت‏شناسانه ادراک و باز روایت قصه‏های قرآنی موسی و خضر در خوانش عارفانه با نگاه به روایت‏شناسی شناختی. رسالۀ دکتری رشتۀ حکمت هنرهای دینی. دانشگاه ادیان و مذاهب. گل‏کار، آ. (1398). نشانه‏شناسی هیستریا: خوانش کریستوایی از جنون در آثار سه نمایشنامه‏نویس زن معاصر بریتانیایی (کارول چرچیل، تیمبرلیک ورتنبیکر و سارا دنیلز). پایان‏نامۀ کارشناسی ارشد زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه خاتم.
دوره 10، شماره 19
اردیبهشت 1405
صفحه 119-82

  • تاریخ دریافت 31 تیر 1403
  • تاریخ بازنگری 01 آبان 1403
  • تاریخ پذیرش 13 آبان 1403