1
کارشناسی ارشد ادبیات نمایشی، دانشکدۀ هنر، دانشگاه بینالمللی سوره، تهران، ایران.
2
استادیار گروه سینما، دانشکدۀ هنر، دانشگاه بینالمللی سوره، تهران، ایران.
10.22034/jlc.2024.468923.1661
چکیده
روایتشناسی عصبشناختی یکی از شاخههای جدید روایتشناسی است که بر پایۀ علوم عصبشناسی شکل گرفته است. روایتشناسی عصبشناختی تا حد زیادی با روایتشناسی شناختی مرتبط است و نظریهای را بنیان مینهد که در آن زبان و شناخت و ادراک انسان با تجربۀ مجسم از حرکت و جهتیابی فضایی پیوند دارد. تجربۀ مجسم از فضا، جنبش و برانگیختگی عصبی بنمایههای مهمی در زمینۀ روایتشناسی عصبشناختی هستند و از طریق آنها میتوان متون ادبی را مورد تحلیل قرار داد. در این تحقیق به ارائه و تشریح عناصر روایتشناسی عصبشناختی و همچنین بررسی و تحلیل نمایشنامۀ آبی نارنجی اثر جو پنهال از منظر روایتشناسی عصبشناختی پرداخته شده است. روش پژوهش در این تحقیق به صورت توصیفیـتحلیلی بوده و دادهها در این پژوهش با استفاده از رویکرد تحلیل محتوا و با استفاده از ابزارهای کتابخانه و سندکاوی و طبق کتب، مقالات و پایاننامههای داخلی و خارجی مورد بررسی قرار گرفتهاند. از نتایج بهدست آمده از این تحقیق میتوان به تحلیل ساختارهای ذهنی و ادراکی، تجسمهای ذهنی، واکنش بخشهای مختلف مغز تحت تأثیر روایتها و همچنین رابطۀ بین بدن و روان در نمایشنامۀ آبی نارنجی اشاره کرد. نتایج این تحقیق نشان میدهند که چگونه روایتها بر حافظه، اعصاب و ادراک تأثیر میگذارند. همچنین با بررسی زیربنای عصبشناختی درک روایت، دریافته شد که هم خَلق و هم دریافت روایتها عمیقاً در ساختار و عملکرد مغز ریشه دارند و سازکار این فرایندها در این تحقیق بررسی شده است.
انتظار قائم، ش.، و ژاک شاردن، ژ. (1399). بازنمایی چالشهای نظام سیاسی اجتماعی انگلستان در آغاز دوره مدرن در نمایشنامۀ انتقام آنتونیو اثر جان مارستون. پژوهش ادبیات معاصر جهان، 25(2)، 343 ـ 366. بنت، ا.، و رویل، ن. (1388). مقدمهای بر ادبیات، نقد و نظریه (مفاهیم مهم نقد). ترجمۀ ا. تمیمداری. تهران: نشر پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی. پاکنژاد راسخی، ک. (1402). زیباییشناسی هنر مدرن از منظر علوم اعصابشناختی. باغ نظر، 20(125). پنهال، ج. (1395). آبی نارنجی. ترجمۀ ر. عابدین زاده. تهران: نشر قطره. حیدرزادگان، ن.، و کورت ییلدیز، ز. (1399). درام سینک آشپزخانه و طبیعتگرایی: تئاتر انگلیس پس از جنگ. زبانشناسی کاربردی و ادبیات کاربردی: پویشها و پیشرفتها، 8(1)، 139 ـ 149. خاکی، م. (1398). خوانشی تطبیقی از برساخت هویت در نمایشنامههای دو نسل از نمایشنامهنویسان ایرانی و غیرایرانی (اکبر رادی و آگوست ویلسون، محمد چرمشیر و شیلا استفنسن). پایاننامۀ کارشناسی ارشد ادبیات نمایشی. دانشکدۀ علوم پایه و فناوریهای نوین، دانشگاه آزاد اسلامی واحد الکترونیکی. صادقی، ل.، افخمی، ع.، و سجودی، ف. (1396). شعر دیداری فارسی از دیگاه نشانهشناسی شناختی. جستارهای زبانی، 8(3)، 159 ـ 186. علیزاده، ر.، و صمدی، ه. (1398). نگاه تکاملی دنیس داتن به هنر و زیبایی. متافیزیک، 11(28)، 35 ـ 48. فرید عصر، ف. (1400). بررسی روایتشناسانه ادراک و باز روایت قصههای قرآنی موسی و خضر در خوانش عارفانه با نگاه به روایتشناسی شناختی. رسالۀ دکتری رشتۀ حکمت هنرهای دینی. دانشگاه ادیان و مذاهب. گلکار، آ. (1398). نشانهشناسی هیستریا: خوانش کریستوایی از جنون در آثار سه نمایشنامهنویس زن معاصر بریتانیایی (کارول چرچیل، تیمبرلیک ورتنبیکر و سارا دنیلز). پایاننامۀ کارشناسی ارشد زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه خاتم.