ژپ لینت ولت در گونه شناسی روایی متون روایی را بر اساس کلان ساختار روایی‌شان به سه گونة متنگرا، کنشگرا و خنثی طبقه‌بندی نموده‌است. این گونه‌های روایی از حیث پایه ادراکی- روانی، عمق پرسپکتیو، وجه روایی، پایه زمانی، پایه مکانی و کلامی با یکدیگر متفاوتند و بر ابعاد عاطفی، شناختی، تعمیمی گفتمانی متن تأثیرگذارند. پژوهش حاضر، می‌کوشد با تکیه بر نظریة گونه‌شناسی روایی، بسامد گونه‌های روایی متنگرا، کنشگرا و خنثی را در منظومة لیلی و مجنون جامی و نیز کاربردهای گفتمانی آن را واکاوی نماید. نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد این منظومه از یک قاب‌بندی روایتی مشابه (دیباچه و ختم کتاب) با دیگر منظومه‌های فارسی برخوردار است که به صورت دنیای داستانی همسان روایت می‌شود. در این بخش از روایت، راوی- نویسنده انتزاعی به گونه‌ای کنشگرا دلایل و انگیزه‌های نظم این منظومه را یاد کرده‌است. شروع قصه در دنیای داستانی ناهمسان رخ می‌دهدکه سه گونه‌روایی متنگرا، کنشگرا و خنثی قابل تفکیک است. گونه روایی متنگرا در دنیای داستانی ناهمسان، براساس برخورداری از پایة زمانی و مکانی خارج از قصه، دارای ویژگی خودآگاهی، خداگونگی و تفسیرگری و گفتمان آن از نوع شناختی است. گونه روایی کنشگرا در گفتگوی شخصیت‌های قصه با یکدیگر نمود یافته که از پایة زمانی و مکانی یکسانی نسبت به قصه برخوردارند و کارکرد گفتمانی شخصیت‌های اصلی در این گونه روایی، عاطفی- شناختی است اما کارکرد گفتمانی شخصیت‌های فرعی به صورت تعمیمی است. از گونه روایی خنثی نیز برای وصف فضا و موقعیت، توصیف حالات شخصیت‌های اصلی قصه استفاده‌شده‌است که وجه عاطفی گفتمان را تقویت میکند