بررسی بازنمایی مؤلفه های پسامدرن در روایت رمان آزاده خانم و نویسنده اش: رویکرد تحلیل گفتمان ادبی

فولادی, فاطمه; آقاگل زاده, فردوس; گلفام, ارسلان; عامری, حیات

doi:10.22034/jlc.2025.495844.1698

بررسی بازنمایی مؤلفه های پسامدرن در روایت رمان آزاده خانم و نویسنده اش: رویکرد تحلیل گفتمان ادبی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

فاطمه فولادی ¹

فردوس آقاگل زاده ²

ارسلان گلفام ³

حیات عامری ³

¹ گروه زبان شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

² گروه زبان شناسی، دانشکدۀ علو انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

³ گروه زبان شناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

10.22034/jlc.2025.495844.1698

چکیده

روایت بیان تجربۀ انسانی است در جهت معناسازی. فرم و شیوۀ روایتگری نقش بسیار مهمی در جذب مخاطب دارد. این پژوهش از منظری زبان‌شناختی به بررسی شیوۀ روایت‌پردازی رمان‌‌‌ آزاده خانم و نویسنده‌اش اثر رضا براهنی می‌پردازد تا مشخص شود که مؤلفه‌های پسامدرن چگونه در روایت این رمان بازنمایی شده‌اند. بررسی این رمان بر اساس مدل تحلیل روایت سیمپسون حاکی از آن است جملات غیرفارسی موجود در این اثر معرف موقعیت اجتماعی و فرهنگی شخصیت اصلی هستند. فرایندهای مادی و رابطه‌ای بیش از دیگر فرایندها در این روایت به کار رفته‌اند. بیشتر بخش‌های این رمان به صورت سوم شخص بازتابگر و از زاویۀ دید شخصیت‌های مختلف روایت شده‌اند. سایه‌روشن وجهیت منفی بر این روایت غلبه دارد و گفتار مستقیم آزاد بیش از دیگر گونه‌های ارائۀ گفتار و تفکر شخصیت‌ها خودنمایی می‌کند. روابط بینامتنی فراوانی در حوزه‌های مختلف در این رمان به چشم می‌خورند. اما ساختار متنی این اثر به دلیل غیرخطی بودن، با الگوهای مورد نظر سیمپسون قابل بررسی نیست. دیگر این که گسستگی و عدم قطعیت در این رمان‌ از طریق واژه‌ها، جملات و متن‌های غیرفارسی، راویان مختلف با روایت‌های متفاوت، سایه‌روشن وجهیت منفی، واژه‌های بیگانگی، گزارش گفتار شخصیت‌ها به صورت مستقیم آزاد و بدون بند گزارش‌دهنده، نابهنگامی‌ها و روابط بینامتنی متعدد بازنمایی شده‌اند.

کلیدواژه‌ها

آزاده خانم و نویسنده اش

رمان پسامدرن

سیمپسون

روایت شناسی

موضوعات