روایتشناسی چارچوب و الگویینظری و کاربردی برایتجزیه و تحلیل اقسام روایات،ازجمله سـرگذشتهای واقـعی، تاریخی و روایات فراهم میکند.بخش عمدۀ شرح داستانی و ساختار روایی نمایش آیینی تعزیه مجموعهایاست از روایتهای تعلیمی و عرفانی که از رهگذر شگردهای ادبی و بهویژهفنون قصهسرایی و حکایتپردازی و بهاصطلاح، ادبـیات داستانیِ روایی انتقال یافته است. برای شناخت و تحلیل ساختار روایی نمایش آیینی تعزیه، بهرهگیری از نظریههای روایتشناسی و تئوریهای آنمانند سطوح روایی،طرح، داستان، متن روایی، شیوۀ روایی قصص، معانی و مبانی که ابزاری برای تحلیل متن در اختیار میگذارند، از شیوههای کارآمد بهحساب میآیند.هدف این پژوهش این است که با مطالعۀ طرح روایی تعزیۀ حضرت علیاکبر براساس نظریات روایتشناسی، سطوح روایی و «طرح» حاکم بر این تعزیه را تحلیل کرده و به شکل، ساختار و الگوهای تشکیلدهندۀ آنها پی ببریم.این مقاله به روش توصیفیـتحلیلی و با بهرهگیری از منابع کتابخانهای و اینترنتی تدوین شده است و جامعۀ تحقیق نیز تعزیۀ حضرت علیاکبر اجراشده در سال 1403 در قریۀ قوچان خوانسار است. این مقاله در صدد است به این پرسش پاسخ دهد که چگونه میتوان براساس نظریات روایتشناسی، سطوح روایی و «طرح» حاکم بر تعزیۀ حضرت علیاکبر را تحلیل کنیم و به شکل، ساختار و الگوهای تشکیلدهندۀ آنها پی ببریم؟ در نتیجهگیری مقاله تأکید میشود که طرح روایی تعزیۀ حضرت علیاکبر از چیدمان 22 موتیف اصلی تشکیلشده است که از چیدمان این موتیفهای اصلی از وحدت شکلی و معنایی طرح روایی تعزیه قابلتحلیل است. بر همین اساس، طرح روایی تعزیۀ حضرت علیاکبر از منظر شیوههای تشکیل پیاپیِ سطوح روایی متعدد، آمیخته شدن و درهمتنیدگی این سطوح با یکدیگر، شکستهای پیدرپی خط روایت و شاخصهای روایتشناسی قابلتوجه است.
نورافشان,سارا , داودی رکن آبادی,ابوالفضل , حامد سقایان,مهدی , اکوان,محمد و دهقانی هراتی,محمود . (1405). بررسی سطوح روایت و عناصر آن در طرح روایی تعزیه حضرت علیاکبر. دو فصلنامه روایت شناسی, 10(19), 582-537. doi: 10.22034/jlc.2025.489148.1691
MLA
نورافشان,سارا , , داودی رکن آبادی,ابوالفضل , , حامد سقایان,مهدی , , اکوان,محمد , و دهقانی هراتی,محمود . "بررسی سطوح روایت و عناصر آن در طرح روایی تعزیه حضرت علیاکبر", دو فصلنامه روایت شناسی, 10, 19, 1405, 582-537. doi: 10.22034/jlc.2025.489148.1691
HARVARD
نورافشان سارا, داودی رکن آبادی ابوالفضل, حامد سقایان مهدی, اکوان محمد, دهقانی هراتی محمود. (1405). 'بررسی سطوح روایت و عناصر آن در طرح روایی تعزیه حضرت علیاکبر', دو فصلنامه روایت شناسی, 10(19), pp. 582-537. doi: 10.22034/jlc.2025.489148.1691
CHICAGO
سارا نورافشان, ابوالفضل داودی رکن آبادی, مهدی حامد سقایان, محمد اکوان و محمود دهقانی هراتی, "بررسی سطوح روایت و عناصر آن در طرح روایی تعزیه حضرت علیاکبر," دو فصلنامه روایت شناسی, 10 19 (1405): 582-537, doi: 10.22034/jlc.2025.489148.1691
VANCOUVER
نورافشان سارا, داودی رکن آبادی ابوالفضل, حامد سقایان مهدی, اکوان محمد, دهقانی هراتی محمود. بررسی سطوح روایت و عناصر آن در طرح روایی تعزیه حضرت علیاکبر. دو فصلنامه روایت شناسی, 1405; 10(19): 582-537. doi: 10.22034/jlc.2025.489148.1691