دو فصلنامه روایت شناسی

دو فصلنامه روایت شناسی

تحلیل روایتی پس‌نگر و پیش‌نگر در داستان جهش خاطرات روز بعد از منظر نظریه ژرار ژنت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مشترک ادبیات فرانسه دانشگاه سوربن نوول پاریس 3، فرانسه و دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
2 استاد گروه زبان و ادبیات فرانسه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران (نویسندۀ مسئول)
10.22034/jlc.2025.503126.1707
چکیده
این مقاله به بررسی نقش محمد قصاع، مترجم و پژوهشگر ادبیات، در گسترش ادبیات علمی-تخیلی و ادبیات کودک و نوجوان در ایران می‌پردازد. با تحلیل روایت داستان جهش خاطرات روز بعد، امکان معرفی این ژانر به مخاطبان ایرانی و نویسندگان جوان فراهم می‌شود. داستان قصاع، با استفاده از تکنیک‌های خاص، خواننده را به دنیای خاطرات و چالش‌های شخصیت‌ها هدایت می‌کند. مقاله همچنین بر اهمیت زمان روایت تأکید دارد و به بررسی دوگانگی میان زمان داستان و زمان روایت می‌پردازد. قصاع با به‌کارگیری تکنیک‌های چندزمانی و استفاده از فلش‌بک‌ها و فلش‌فورواردها، جاذبه و تعلیق داستان را افزایش می‌دهد. گره اصلی داستان به یک سفینه عجیب در مدار زمین مربوط می‌شود که تحت سرپرستی "جانسون" در میدان انرژی گیر افتاده است. این داستان شامل سه روایت موازی است که با تکنیک پس‌نگری به کشف حقیقت درباره این سفینه پرداخته و روایت داستانی 170 ساله را در کمتر از ۵۰ صفحه به تصویر می‌کشد. این سرعت بالای روایت، خواننده را قادر می‌سازد تا با زمان‌های مختلف داستان ارتباط برقرار کند و به پیشرفت‌های تکنولوژیکی و تحولات اجتماعی آشنا شود. در نهایت، تکنیک تلخیص و دیگر روش‌های روایی به ارائه‌ای جذاب از داستان کمک کرده و زمینه‌ای برای تفکر درباره علم، قدرت و پیامدهای آن فراهم می‌آورند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

ابوت، اچ. (1398). سواد روایت. ترجمۀ ر. پورآذر و ن. اشرفی. تهران: اطراف.##استرن، ل. (1979). زندگی و عقاید آقای تریسترام شندی. ترجمۀ ا. یونسی. تهران: نگاه.##تدوروف، ت. (1398). بوطیقای ساختارگرا. ترجمۀ م. نبوی. تهران: آگه.##تولان، م. (1398). روایت‌شناسی. درآمدی زبان‌شناختی ـ انتقادی. ترجمۀ سیده ف. علوی و ف. نعمتی. تهران: سمت.##ریمون کنان، ش. (1387). روایت داستانی: بوطیقای معاصر. ترجمۀ ا. حری. تهران: نیلوفر.##ژنت، ژ. (1399). گفتمان روایی رساله‌ای در روش تحقیق. ترجمۀ م. طیورپرواز، و م. سجودی مقدم. تهران: مهراندیش.##فرهادپور، م. (1383). سرآغاز علمی تخیلی پیش از شکل‌گیری ژانر. فارابی، 14، 194 ـ 206.##فرهادپور، م. (1383). شمایل‌های ادبیات علمی تخیلی. فارابی، 14، 310 ـ 316.##قصاع، م. (1385). جهش خاطرات روز بعد. تهران: آسیم.##قصاع، م. (1397). پژوهشی در ادبیات و اندیشه‌های علمی تخیلی. تهران: باژ.##لاج، د. (1397). هنر داستان‌نویسی، با نمونه‌هایی از متن‌های کلاسیک و مدرن. ترجمۀ ر. رضایی. تهران: نشر نی.##لوته، ی. (1386). مقدمه بر روایت در ادبیات و سینما. ترجمۀ ا. نیک فرجام. تهران: مینوی خرد.##لینت ولت، ژ. (1390). رساله‌ای در باب گونه‌شناسی روایت. نقطۀ دید. ترجمۀ ع. عباسی و ن. حجازی. تهران: علمی فرهنگی.##نامور مطلق، ب. (1399). تراروایت، روابط بیش‌متنی روایت‌ها. تهران: سخن.##نامورمطلق، ب. (1402). دیرش روایی. تهران: سخن.## Abbott, H. P. (2019). The Cambridge Introduction to Narrative. Translated by R. Pourazar and N. Ashrafi. Atraf [in Persian].##Farhadpour, M. (2004). The Beginning of Science Fiction before the Formation of the Genre. Farabi, 14, 194–206 [in Persian].##Farhadpour, M. (2004). Literary Icons of Science Fiction. Farabi, 14, 310–316 [in Persian].##Genette, G. (2020). Narrative Discourse: An Essay in Method. Translated by Maryam Tayourparvaz and Mehdi Sajoodi Moghadam [in Persian].##Genette, G. (1982). Palimpestes. La littérature au second degré. Edition du Seuil.##Ghasa, M. (2006). The Leap: Memories of the Next Day. Asim Publications [in Persian].##Ghasa, M. (2018). A Study of Science Fiction Literature and Thought. Baj [in Persian].##Milly, J. (2010). Poétique des textes. Paris: Armand Colin##Lintvelt, J. (2011). Essai de typologie narrative: Le “point of view”. Translated by A. Abbasi and N. Hejazi. Scientific and Cultural [in Persian].##Lodge, D. (2018). The Art of Fiction: Illustrated from Classic and Modern Texts. Translated by R. Rezaei. Ney [in Persian].##Lothe, J. (2007). Narrative in Literature and Cinema: An Introduction. Translated by O. Nikfarjam. Minuye Kherad [in Persian].##Namvar Motlagh, B. (2020). Metanarrative: Intertextual Relations of Narratives. Sokhan [in Persian].##Namvar Motlagh, B. (2023). Narrative Duration. Sokhan [in Persian].##Rimmon ـ Kenan, S. (2008). Narrative Fiction: Contemporary Poetics. Translated by A. Horri. Niloufar [in Persian].##Sterne, L. (1979). The Life and Opinions of Tristram Shandy, Gentleman. Translated by E. Younesi. Negah [in Persian].##Stone, L. (1979), The revival of narrative: Reflections on a new old history, Past and Present, 85, 3 ـ 24.##Todorov, T. (2019). The Poetics of Structuralism. Translated by M. Nabavi. Agah [in Persian].##Todorov, T. (1973), Introduction à la littérature fantastique. Paris: Le Seuil.##Toolan, M. (2019). Narratology: A Linguistic ـ Critical Introduction. Translated by F. Alavi and F. Nemati. SAMT Publications [in Persian].##
دوره 10، شماره 20
مهر 1405
صفحه 396-359

  • تاریخ دریافت 10 بهمن 1403
  • تاریخ بازنگری 16 تیر 1404
  • تاریخ پذیرش 31 تیر 1404