دو فصلنامه روایت شناسی

دو فصلنامه روایت شناسی

تحلیل نشانه‌شناختی تعامل متن و تصویر در رمان‌های گرافیکی اشکان رهگذر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه نیشابور، نیشابور، ایران.
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه نیشابور، نیشابور، ایران.
10.22034/jlc.2025.518872.1724
چکیده
رمان گرافیکی به‌عنوان گونه‌ای نوین از روایت‌های چندوجهی، با بهره‌گیری هم‌زمان از دو نظام نشانه‌ای، کلامی و تصویری، ساختاری پیچیده و میان‌نشانه‌ای پدید می‌آورد. در این نوع روایت، تعامل تصویر و متن نه تنها بُعد زیبایی‌شناختی دارد، بلکه سازوکار دلالتی خاصی نیز ایجاد می‌کند. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از چارچوب نشانه‌شناسی پیرس و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی، به تحلیل سازوکارهای تعامل نظام‌های نشانه‌ای متنی و تصویری در رمان‌های گرافیکی اشکان رهگذر می‌پردازد. جامعه آماری پژوهش شامل شش جلد آثار گرافیکی رهگذر شامل «ارشیا» (جلد ۱ و ۲)، «طلوع جمشید» (جلد ۱ و ۲) و «غروب جمشید» (جلد ۱ و ۲) است. پیرس با تمرکز بر فرآیند نشانه‌زایی (Semiosis) و تعامل میان دال و مدلول از طریق سه‌ گونۀ نشانه‌ای، ابزار تحلیلی این پژوهش را فراهم آورده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که رمزگان‌های متنی و تصویری در آثار رهگذر به صورت تعاملی و مکمل با یکدیگر عمل می‌کنند و ترکیب آن‌ها ساختاری یکپارچه و روایی چندلایه ایجاد کرده است. عناصر شمایلی در تصویرسازی، نمایه‌های روایی در کنش‌ها، و نمادهای فرهنگی در متن، همگی در خلق تجربه‌ای بصری-روایی منسجم نقش دارند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 31 تیر 1404

  • تاریخ دریافت 04 اردیبهشت 1404
  • تاریخ بازنگری 19 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 31 تیر 1404